Al in de jaren twintig van de vorige eeuw werden er pogingen ondernomen om in Tilburg een stedelijk museum op te richten. Dat is toen niet gelukt. Over de periode van ongeveer 80 jaar die daarop volgde, was er nog regelmatig sprake van het opzetten van een dergelijk museum. Hierover is meer te lezen in de in 1999 verschenen gemeentelijke nota ´De museumkwestie en de historische collectie Tilburg´.

In 2000 installeerde de gemeente Tilburg de Commissie van advies voor historische en cultuurhistorische voorwerpen. Het belang van een stedelijke collectie werd door de commissie onderkend en er zou minimaal een structurele voorziening moeten komen om de voorwerpen goed te bewaren en te behouden. Deze zou wetenschappelijk verantwoord moeten worden beheerd en gedocumenteerd. De collectie (in thema’s te benoemen) moet een belang voor Tilburg hebben, gerelateerd aan de identiteit en de historie van de stad, zowel typerend voor een individu of collectief binnen de lokale gemeenschap of als voorbeeld binnen de sociale gemeenschap. De presentatie van objecten moet aansluiten bij de behoefte van het publiek. Alles hoeft zich niet per se op één locatie af te spelen. Exposities op soms meer geëigende locaties moeten mogelijk blijven. De stad moet iets doen aan de presentatie van zijn verleden, zo oordeelde de commissie, die in februari 2002 het college van B&W haar eindrapport aanbood. En aldus werd besloten.
Bij de fusie van het Nederlands Textielmuseum en het Regionaal Archief Tilburg op 1 januari 2004 ontstond een unieke mogelijkheid om als een van de taken van het toen nieuw gevormde Stadsmuseum Tilburg ook de stedelijk museale collectie gericht uit te breiden, te behouden en te presenteren.

Lees meer over lange voogeschiedenis van het Stadsmuseum Tilburg:
De museumkwestie en de historische collectie van de gemeente Tilburg