donderdag 25 oktober 2018

Collectie Caribisch Erfgoed / Fraters van Tilburg weer online

400282 Koninklijk bezoek 1956
Een deel van de collectie Caribisch Erfgoed van de Fraters van Tilburg is digitaal ontsloten via Brabants Erfgoed. Voorheen was de collectie te vinden via de website van Regionaal Archief Tilburg. Stadsmuseum Tilburg heeft echter het beheer van de digitale collectie op zich genomen en ontsluit deze nu via de Brabantse website waar ook andere erfgoedinstellingen hun collecties laten zien.

De Fraters van Tilburg werkten jarenlang in de Cariben waarbij er talloze foto's werden gemaakt in o.a. Curaçao, Bonaire, Suriname, Aruba, Trinidad, Frans- en Brits-Guyana. Deze foto's bevonden zich tot enkele jaren geleden in het archief van het Generalaat van de Fraters. Omdat er in 2011 subsidie beschikbaar was voor het ontsluiten van collecties nam Stadsmuseum Tilburg het initiatief om een deel openbaar te maken. Het leidde tot een digitaliseringsoperatie van meer dan 10.000 foto's. Hoewel het een niet te veronachtzamen aantal is, is de getoonde collectie 'Caribisch Erfgoed' niet volledig. In het archief van de Fraters van Tilburg bevinden zich in totaal ca. 30.000 analoge foto's.

Wat eveneens onvolledig is, zijn de titels en beschrijvingen van de foto's. Met het invoeren van de gedigitaliseerde objecten is er gekeken naar de opschriften op de voor-  en achterkant. Vaak zijn het aanduidingen die slechts enkele gegevens bevatten, zoals 'Willemstad II, Pietermaai. Openluchtlof. Preek van mgr. Op speelplaats Albertuscollege', met als datering 10-1941; 'Scherpenheuvel. Goud fr. Fidelius, zilver fr. Maximus. Celebrant mgr. Ellis' of 'Vlak voor de ingang van de grot van Hato. Fr. Theodorus Laureijssen, fr. Hadrianus Doorakkers, fr. Gerardus Maj. Spijkers, fr. Ildephonsus Olders, fr. Realino Janssen.'

406405 Harmonie Scherpenheuvel
Voor aanvullingen houdt Stadsmuseum Tilburg zich dan ook van harte aanbevolen. Mochten er herkenbare personen of gelegenheden zijn, dan horen we die graag. Die aanvulling van informatie en het delen van kennis is niet mogelijk wanneer collecties in dozen in archieven zijn opgeslagen. Door ontsluiting via de website Brabants Erfgoed kunnen nu mensen wereldwijd hiervan kennis nemen.

Voor het bekijken van de collectie:
Website Brabants Erfgoed
NB.: door een storing zijn de kleine afbeeldingen wel te zien, maar niet de grotere nadat er op geklikt is. De informatie staat eronder. Mocht u aanvullingen hebben, noteer dan het fotonummer en stuur een mail naar Stadsmuseum Tilburg.

maandag 1 oktober 2018

De Van Spaendoncks in Tilburg

'Een trotse familie,' zo omschreef journalist Joost Goutziers vandaag de Tilburgse Van Spaendoncks die nakomelingen zijn van de beroemde broers Gerard en Corneille van Spaendonck. Onlangs kocht het Rijksmuseum in Amsterdam een bloemrijk stilleven. Tilburg verwierf al in 1916 een floraal werk van Gerard van Spaendonck. Het was de allereerste aankoop voor een toekomstige museale collectie.

Het Tilburgse bloemenschilderij verbeeldt een vaas met bloemen en twee perziken. Het tafereeltje is gesigneerd met ‘G. van Spaendonck. Fc’. Het bleek helaas een vervalsing te zijn, zo werd vastgesteld in 1980 door Margriet van Boven en Sam Segal, de samenstellers van een grote overzichtstentoonstelling over de gebroeders Cornelis en Gerard van Spaendonck in het Noordbrabants Museum in Den Bosch.

Naast het kleine bloemenschilderij bevat de Stadscollectie Tilburg vijf stippelgravures van Gerard van Spaendonck. Tussen 1799 en 1801 gaf de schilder namelijk in eigen beheer 24 stippelgravures uit. Het betreffen: A. ‘Rose à cent feuilles.’ / ‘Rosa centifolia. L.’ B. ‘Neflier cultivé.’ / ‘Mespilus germanica. L.’ C. ‘Pivoine double.’ / ‘Poeonia officinalis. L.’ D. ‘Lilas’ / ‘Syringa vulgaris. L.’ E. ‘Jacinthe double.’ / ‘Hyacinthus orientalis. L.’

Gerard van Spaendonck zelf is in de Tilburgse stadscollectie vertegenwoordigd in twee portretten. Het eerste is een olieverfschilderij door J.F. Hutten die op de achterzijde van het paneel in potlood de tekst schreef: ‘Portrait de G Van Spaendonck / J.F. Hutten d´apres le Portrait / original Peint par G Van / Spaendonck et de David / L´original se trouve à / Tilbourg chez la veuve / Van S
paendonck / au Heuvel’, en in andere (eigentijdse hand): ‘Nicolas Antoine Taunay (?) / 1755-1830’.





Het tweede portret is lithografisch: een borstbeeld naar rechts van Gerard van Spaendonck. Op de linkerrevers de onderscheiding van ‘Chevalier de l’Ordre Royal de la Légion d’Honneur’. De litho is vervaardigd door Langlumer de l’Abbaye naar een tekening van N.H. Jacob naar een schilderij van N.A. Taunay. Het portret is ovaal van vorm.

De oogst in de Tilburgse stadscollectie is niet bijzonder groot qua omvang, maar de stad mag best trots zijn op dit kunstbezit. In het voorjaar van 2019 komt er wederom een overzichtstentoonstelling in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Dan gaan we met zijn allen kijken naar de Van Spaendoncks.