woensdag 18 juli 2018

September: Tussen klooster, Kwetterie en kerk


Vanaf 2017 heeft Stadsmuseum Tilburg in Stichting Straat een structurele samenwerkingspartner gevonden om nieuwe stadsomgevingen te onderzoeken op het gebied van erfgoed en identiteit. Bewoners worden bevraagd om verhalen te vertellen over het verleden en het heden, maar ook met het oog op de toekomst van de straat.

Van 1 tot en met 30 september 2018 trekken Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg richting de omgeving Oudedijk (klooster en stadspark), Varkensmarkt, Veestraat, Nieuwstraat en de zeeheldenbuurt. De eerste opgave was het ‘vangen’ van verhalen van bewoners, die vervolgens als inspiratie fungeerden voor de activiteiten.

Ondertussen zijn er diverse producties in de maak, zoals een boek, een straatexpositie over de eerste onderwijsstraat van Tilburg, een parkexpositie over honden en hun baasjes en zijn oud bewoners bevraagd op hun herinneringen aan winkels en middenstand. Tijdens de slotmanifestatie in het laatste weekend van september is er dans, theater, muziek en zijn er rondleidingen gepland.
In de uitvoeringsfase treedt Factorium Podiumkunsten als partner op. Daarnaast is er samengewerkt met uiteraard de bewoners, Fontys Hogeschool voor de Kunsten, Stadsgidserij Tilburg, TAS Videoclub, natuurgidsen, architecten, historisch onderzoekers Berry van Oudheusden en Pia van den Berg!
Tussen klooster, Kwetterie en kerk vindt plaats in de maand september. Kijk hier voor de volledige agenda.
 

 

woensdag 11 juli 2018

IM Anton van de Wiel: verhalenverteller Geheugen van Tilburg

Profielfoto Geheugen van Tilburg
Op 30 juni 2018 is Anton van de Wiel op 89-jarige leeftijd overleden. Anton werd geboren in Tilburg, woonde in Berkel-Enschot en overleed in Udenhout na een val op een stralende dag, zo lezen we in het overlijdensbericht. 
Dankzij zijn schrijftalent en vele verhalen is Anton van de Wiel verankerd in het Geheugen van Tilburg. Hij schreef maar liefst 194 verhalen onder andere over het onderwijs, zijn professie. 'Tilburg heeft meerdere zaken om trots op te zijn. En ik wil de rest niet afkammen, maar dat één van die pronkstukken hier de status van Tilburg Onderwijsstad is, dat is zeker.' Toen de Katholieke Leergangen 100 jaar bestonden, voelde Van de Wiel zich als 'oud-medewerker' verschuldigd daarover het verhaal Honderd jaar Katholieke Leergangen Tilburg te plaatsen.
Een tweede geliefd onderwerp van Anton van de Wiel was het Tilburgse ofwel het Hasseltse dialect. 'Ze spraken Hasselts, dat is weer iets anders dan Tilburgs. Met heel lange klinkers (aachtentaagentig) en klankveranderingen (zes is zis, dertig is dartig, enzovoort). Van de Tilburgse dialecten heeft, denk ik, het Hasselts het dichtst bij het Unents gestaan.'
Overlijdensadvertentie
Brabants Dagblad
Anton schreef over het 'stads meej Haajkaants' en grappig is de anekdote over de Tilburgse diksjenèèr: Sjaantje: "Moeder, maak munne diksjenèèr mee nor school nemen. De Moeder, druk rammelend mee lepels, verketten, eetgerei op den aanrecht, kortaf :"Ge gaot mar te voet......Dè moessen wij vruger ook !"
Toen Anton zijn honderdste bijdrage leverde aan het geheugen schreef hij voor de gelegenheid een verhaal 'Nummer honderd'. Naast dat hij daarin zijn mede-vrijwilligers van Regionaal Archief Tilburg met namen noemt, refereerde hij ook aan zijn vrouw Marieke. Toen ze 80 jaar werd schreef hij een verhaal over een bijzondere Tilburgse Marieke Valkenaars.
In zijn verhaal over Marieke schrijft Anton over het moment dat hij bij Petrus aan de hemelpoort staat: En als ik straks ook die kanten op moet (want ik word lang geen 100) zal, zo stel ik me voor, Sint Petrus naar me toekomen mee z'n opschrijfbuukske, vur den intake. En dan klinkt er, vanuit de half geopende tussendeur, waarachter de eigenlijke hemel begint, de stem van Sint Jozef (die ken ik, hij was toch mee 't Kiendje in Enschot), die roept: "Petrus, diejen meens, dè is den diejen van Mariet Valk. Lot die mar deur !"
Anton, je verhalen staan in het Geheugen van Tilburg gegrift. Dank je wel daarvoor. Voor wie alle 194 verhalen van Anton van de Wiel wil lezen .... Lees meer.

donderdag 5 juli 2018

Inventarisatie deelcollectie Scryption

In 2011 is een deelcollectie van het voormalig Museum Scryption in Tilburg aan de gemeente geschonken, beheerd door Stadsmuseum Tilburg.

Deze deelcollectie bestaat uit schrijf- en leesmethoden uitgegeven door verschillende uitgeverijen in binnen- en buitenland. De collectie is ingedeeld naar de desbetreffende stad per uitgever en is voorlopig opgeslagen op een stellingkast in het kantoor van het Stadsmuseum Tilburg. Het is de vraag of alle boekjes in de Stadscollectie Tilburg worden opgenomen. Daarvoor moet eerst onderzoek worden gedaan.

Er wordt een inventarisatie van het aantal boeken en schriften per plaats gemaakt en ook wordt de materiële toestand van de boeken en schriften beoordeeld door middel van steekproeven.
Scryption deelcollectie: stapels van boeken en schriften 
op de eerste drie kasten van links naar rechts 
en op de planken 2, 3 en 4 genummerd van onderen af.
Stellingkast in het kantoor van het Stadsmuseum Tilburg

Op de witte blaadjes staan de plaatsnamen 
van de uitgeverijen
Wat is een materiële schadeanalyse ?
Door een materiële schadeanalyse van een collectie te maken wordt beoordeeld in wat voor staat de collectie op dat moment is.
Naast verzuring van papier kunnen ook insecten en schimmels schade hebben aangebracht aan de collectie. Is er sprake van schimmels en/of insecten dan moet de collectie eerst behandeld worden vóór deze kan worden toegevoegd aan een bestaande collectie van een museum of archief.


Collectie uit Baarn



Er is een vochtplek aan de rechterkant
van de bruine kaft. Daar schimmels en
beestjes van vocht en warmte houden
is het belangrijk om dit boek op schade
te beoordelen

 






Bij openen van het boek is er verzuring
van het papier te zien: gelig tot bruin.
Er zijn geen vochtplekken en geen
schimmels




Halverwege het boek is er vuil en foxing.

Foxing ook wel vosse of weervlekken genoemd zijn lichtgele
of lichtbruine of zwarte spikkelvormige  vlekken op papier.
Meestal wordt de aanwezigheid van foxing beschouwd als
 "geen schade aan het object"
uit Schadeatlas archieven


Achtergrondinformatie over Museum Scryption Tilburg 
Museum Scryption Tilburg was een museum voor schriftelijke communicatie, dat in 1988 geopend is aan de Spoorlaan in Tilburg. Het was een voortzetting van het Schrift- en Schrijfmachinemuseum van frater Ferrerius van den Berg CMM (1915-1997), leraar schoon-, steno- en machineschrijven. Hij is in 1949 gestart te verzamelen. In 1954 is de collectie toegankelijk gemaakt voor het publiek, aanvankelijk in het fratershuis, later in de voormalige fabriek van A&N Mutsaers aan de Gasthuisring.    

Het Museum Scryption toonde o.a. de ontwikkeling van het schrift en het schrijven.