donderdag 14 december 2017

Iedere Tilburger (her)kent ze! Stoelen van De VOLT

Of we stoelen van De VOLT in de stadscollectie willen opnemen, zo was de vraag van een Annabelle de Beer uit Tilburg. Eerlijk gezegd aarzelen we dan even, want de collectie is vooralsnog niet digitaal te zien en een plaatsing in depots achter gesloten deuren is evenmin wenselijk. Liever brengen we met foto's of de objecten zelf een golf van herkenning teweeg. 

Annabelle vroeg haar vader naar zijn herinneringen aan de stoelen. Deze vertelde: 'Als je de foto aan Tilburgers laat zien, zullen die de stoelen zeker herkennen Ik heb ze persoonlijk gekocht toen mijn kinderen op kamers gingen wonen. Na werktijd was er een verkoop van allerlei spullen zoals bureaus en afgedankte onderdelen ook normaalbakken en nog veel meer.'

Vader De Beer vertelt voorts: 'Deze stoelen stonden in alle kantoren op het kwaliteitslab op de ontwikkelingsafdeling, Er zijn bijna geen afdelingen te noemen waar ze niet stonden. Volgens mij zijn het stoelen die in Oirschot zijn gemaakt. Daar stond een fabriek die al het meubiliar van Philips voor alle afdelingen maakte. Iedere oud medewerker van VOLT-Tilburg zal deze stoelen herkennen. Er zit onder sommige stoelen nog een sticker van de fabriek.'

Stadsmuseum Tilburg is benieuwd naar meer herinneringen aan deze stoelen. Misschien zijn er wel VOLT-foto's waarop de stoelen te zien zijn in de context van de tijd. Via Facebook / Stadsmuseum Tilburg zullen we de herinneringen aanmoedigen. Of u stuurt een mail naar het stadsmuseum.

donderdag 7 december 2017



Op woensdag 6 december 2017 zijn het nieuwe logo en de nieuwe website van Erfgoed Tilburg gepresenteerd. Onder de aanwezigen waren wethouder cultuur Marcelle Hendrickx en ruim dertig erfgoedpartners uit Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout.

De erfgoedpartners in de gemeente Tilburg zien het belang in van cultureel erfgoed voor de stad. Dit jaar lieten zij al flink van zich horen door hun gezamenlijke bijdrage aan Koningsdag 2017. De door hen gecreëerde Tiendaagse leverde één en al zichtbaarheid en samenwerking op. En hoe snel kan het gaan? Er is nú al resultaat, want Tilburg is genomineerd voor de BNG Bank Erfgoedprijs in 2018. Deze prijs zal notabene uitgereikt worden in het Europese Jaar van het Culturele Erfgoed.

De nieuwe site erfgoedtilburg.nl laat zien wat er zich doorlopend afspeelt op erfgoedgebied in Tilburg. Ruim dertig partners doen eraan mee, wat het een krachtig instrument maakt. Op de site is een erfgoedagenda te vinden, maar ook nieuws. Er zijn verdiepende artikelen die meer achtergrond geven bij het erfgoed in de gemeente. Het laat zien dat er veel gebeurt: industriële erfgoedcomplexen als de Spoorzone, het AaBe-complex, de Piushaven en religieuze erfgoedlocaties zoals Ons Koningsoord. Dat alles valt onder de categorie materieel erfgoed. Daarnaast is er in Tilburg veel immaterieel erfgoed aanwezig zoals dialect, tradities als driekoningen en de verhalen, tradities en gebruiken van alle verschillende culturen in de stad. De site erfgoedtilburg.nl brengt het brede scala in beeld.

Met de lancering van deze website is er een gedegen platform gemaakt om de erfgoedsubsidies van Tilburg te reguleren. De gemeente stelt geld ter beschikking om erfgoedinitiatieven te bevorderen. Via deze site kunnen de aanvragen hiervoor gedaan worden. Aanvragen voor 2018 komen alweer binnen, ook uit de hoek van de makers en kunstenaars. Mooi dat er een kruisbestuiving plaatsvindt tussen deze groep en het erfgoed in Tilburg.

Met de lancering van de site, is ook meteen het nieuwe logo van Erfgoed Tilburg bekend. Het logo verbindt Tilburgs erfgoed met de toekomst, van de roots tot nieuw opborrelende ideeën, gevat in een lindeboom. Het logo is ontworpen door Sander Neijnens en Ivo van Leeuwen van TilbugsAns.

dinsdag 5 december 2017

Sint Nikolaas in Roomsche tijden 1931


Dat erfgoed en tradities allesbehalve statisch zijn, blijkt onder andere uit een leesboekje uit 1931. Het sinterklaasfeest vanuit een Rooms perspectief: over stoute en brave kinderen, over boze Pietermannen en goede Sinten en over het geven van stichtelijke kado’s.

In de Collectie Zwijsen, beheerd door Stadsmuseum Tilburg,  bevindt zich een aantal leesboekjes. Toen we vandaag in de collectie aan het zoeken waren naar enkele Puk- en Mukboeken, stuitten we op een boekje over Sinterklaas uit 1931. Hoe werden Sint en zijn Piet in de jaren dertig bij de jeugd geïntroduceerd?

In de Roomsche Reeks voor katholieke jongens en meisjes verscheen het leesboekje Sint Nikolaas, uitgave van het R.K. Jongensweeshuis te Tilburg. Op de voorkaft zien we de heilige Sint, een boos kijkende Piet en een jongetje dat allesbehalve blij kijkt.

Het verhaal gaat over Oom Jan die jarig is op 5 december en toevallig tegelijk met Sinterklaas. 'Nog 'n feest. Weet je, wat heel prettig is? Oom Jan verjaart juist op Sint Ni-ko-laas-a-vond.' Even wordt er nog getwijfeld of Sinterklaas wel zal komen. 'We zijn toch heel braaf geweest, moe?' vraagt een van de kinderen. Moeder beaamt: 'O, zo braaf.'

Een van de kinderen is Betje, die bang is voor zwarte Piet. Ze kruipt achter een van haar broertjes. De kinderen worden gewaarschuwd voor Zwarte Piet: 'Pas maar op, dat hij je niet in de zak stopt!' Na wat gebons en schrikbewegingen staat Zwarte Piet opeens in de deur. 'Hij ziet zoo zwart als roet.' De kleine Frans krijgt het zwaar, want hij moet in de zak. 'Er in! Er in! bromt Zwarte Piet. Ik zal 't nooit meer doen, schreeuwt Frans. Er in! Er in! Mee naar Span-je! Frans huilt heel hard, ó zoo hard!'

Zwarte Piet strijkt over zijn hart en vraagt of Frans anders wel goed braaf is. Oom antwoordt dat hij in de kerk altijd goed bidt. De bange Frans mag eindelijk uit de zak. Zwarte Piet gaat weg en Sinterklaas verschijnt. Van deze goedheiligman zijn de kinderen in het geheel niet bang. De Sint heeft twee knechtjes bij zich die niet zwart zijn. Ze hebben mooie rode pakjes aan.

De kinderen krijgen kado's als een kookkacheltje, een bouwdoos, een drukdoos en een pop. De kinderen zijn er blij mee. Allen hebben echter nog iets bijzonders gekregen: een mooie plaat. De plaat die de kleine Frans krijgt gaat over het Heilig Huisgezin met de H. Jozef en kindje Jezus. De plaat van Wim gaat over Onze Lieve Heer en de apostelen met de tekst: 'Laat de kleinen tot mij komen.' Wiesje en Betje hebben een plaat gekregen met 'Moeder van God' en de 'Heilige Jozef'.

's Morgens is de tafel vol gezet met allerlei speelgoed. De kinderen springen hun bed uit en maken een kruisje met wijwater, zo staat er in het boekje geschreven. Kleurkrijt, een jurk, een wiegje, chocoladeletters, taai-taaimannen, suikerpoppen en speculaas. De kinderen gaan spelen en 'Zoo gaat 't Sint Ni-ko-laas-feest pret-tig voor-bij.'

Het erfgoed van Sint en Piet verandert dus met de tijd. In 1931 was er een andere opvatting over de inzet van de goedheiligman en zijn knecht. Het Roomse boekje geeft ons een fraai inzicht in de waarden en normen van tachtig jaar terug.