zaterdag 7 januari 2017

Driekoningen. Traditie of actualiteit?

Grote en kleine koningen in Udenhout
'Niet een Driekoningen gezien,' zo schrijft een Tilburger op Facebook. Eén vind-ik-leuk en drie bevestigingen met 'Ik ook niet.' Wel zijn er leuke foto's en filmpjes van Tilburgers die vroeger zelf als een van de koningen op pad ging, zoals Efisio Tronci van 'Alle Tilburgse herinneringen in een groep'. Ook in de Tilburgse Bouwmeesterbuurt werden de koningen gemist, hoewel er hier en daar zakken snoepgoed werden klaargelegd. 'Hier in de Bomenbuurt lopen ze rond!' aldus een opgetogen Tilburger.

In Brabants Dagblad zien we op de voorpagina van het regionale nieuws dat de koningen Babette (8), Annemein (4) en Willemijn (7)  in de Tilburgse Petrus en Pauluskerk zingen voor een jury. Zij werden beoordeeld op zangkunst en originaliteit. Hoeveel koningen zouden er geweest zijn?  In Biest-Houtakker is een gemeenschappelijk doel geformuleerd. De veelal kleine koningen zongen er niet voor snoep, maar voor geld. Voor een dorpsgenootje met hartproblemen en een verblijf in het Ronald Mc Donaldhuis. In Udenhout werd de Driekoningentraditie gevierd met gezang van zowel kleine als grote koningen. Heemcentrum 't Schoor en de lokale bibliotheek organiseerden een bijeenkomst waar onder andere werd gezongen door het Tilburgs Byzantijns Koor.

Tekening van Nico Molenkamp.
Stadscollectie Tilburg
In Brussel is een 'driekoningentocht' ontwikkeld om de route van een asielzoeker duidelijk te maken. 'Welke tocht maakt een asielzoeker bij zijn aankomst in België?’ zo vragen de Belgen zich af. Op 8 januari organiseren ze een driekoningentocht in Brussel. Is het een aanschouwelijke les in gastvrijheid, in rechtvaardigheid en in menselijkheid? De afgelegde route belooft een confrontatie met mensen uit het warme zuiden en mensen uit het kille noorden. De gegidste tocht duurt 2,5 uur.

Wat doen we er mee in Tilburg volgend jaar? Vasthouden aan de traditie en hopen dat er maar veel kleine koningen aan de deur komen? Is het een traditie van alleen de Rooms-katholieken of zijn er in de vele nationaliteiten in onze stad andere vormen denkbaar? Of kunnen we de fraaie liedcultuur niet uitdiepen met al die koren die we in Tilburg hebben? Wat zijn eigenlijk de onderliggende waarden van dit immateriële erfgoed? Misschien moeten we als stad een gezamenlijk doel vaststellen zoals de koningen dat deden in Biest-Houtakker? Of volgen we de Belgen in hun driekoningentocht om hedendaagse maatschappelijke kwesties bloot te leggen?

Erfgoed is van belang om door te geven aan volgende generaties. Wanneer we dat doen vanuit onze eigen nostalgie, dan is de traditie een kort leven beschoren. Het benoemen van de waarde van het erfgoed en daar een hedendaagse betekenis aan geven, dat is wellicht de uitdaging voor een creatieve, sociale en tegendraadse stad als Tilburg?