zaterdag 22 april 2017

Kalkbakje en wc-pot: de stadscollectie van Tilburg op TV



Schilderijen, een dodenmasker een kalkbakje en een wc-pot: voorwerpen uit de Tilburgse stadscollectie. Koninklijk erfgoed in de spotlight, dat was onder andere het doel van de Tilburgse erfgoedtiendaagse. Niet alleen de lokale pers, maar zelfs de landelijke zoals Omroep Max toonden belangstelling.

In het eerste filmpje van Brabants Dagblad zijn schilderijen te zien, opgenomen in het depot van Stadsmuseum Tilburg. Een van de schilderijen is van Pieneman dat de overgave bij Hasselt, het einde van de Tiendaagse Veldtocht, laat zien. Vervolgens komen in het filmpje het kalkbakje met troffeltje aan bod, evenals het vermeende dodenmasker van koning Willem II. Het bakje werd gebruikt bij de eerste steenlegging van het paleis. Het bronzen masker werd in de jaren 1930 in bewaring gegeven aan de gemeente. Het zou van Willem II zijn geweest.

Een tweede filmpje werd gemaakt door Omroep Max. 'De plee van Willemien' zo wordt de koninklijke Delftsblauwe toiletpot genoemd. Deze bevond zich tot de jaren 1970 in het oude gemeentehuis. Tijdens een feestje ter ere van de sloop werd de pot ontvreemd. De gasten hadden bij de uitnodiging te horen gekregen dat ze een aandenken mochten meenemen. Tilburger Ed Ghering maakte met zijn vrouw een plan om de wc-pot uit de 'dames' te ontvreemden. De pot ging in de auto mee naar huis, maar burgemeester Becht, die al jarenlang zelf de 'sloper' wordt genoemd, was hier niet blij mee. Toen er met carnaval traditiegetrouw een cadeau aan de Prins moest worden aangeboden, wist adjudant Ed Ghering meteen wat dat moest zijn.

De erfgoedobjecten bevinden zich in de depots van Stadsmuseum Tilburg; ze zijn vrijwel nooit tentoongesteld. Door de media-aandacht voor de stad in aanloop naar Koningsdag zijn de wc-pot, het dodenmasker en het kalkbakje voor even in de koninklijke spotlight gezet.

dinsdag 11 april 2017

Lezing archeologie Tentenkamp TiendaagseVeldtocht

Op woensdag 19 april houdt archeoloog Jan Roymans een lezing over de Tiendaagse veldtocht. Het belooft een bijzonder verhaal te worden: volgens de archeoloog is het voor Nederland uniek erfgoed, van nationaal belang. 

Culturele, religieuze, politieke en economische verschillen gaven aanleiding tot het conflict dat we kennen als de Belgische Opstand met als resultaat de opsplitsing van het Verenigd koninkrijk van Willem I. Een breekpunt, gepaard gegaan met de laatste aanvalsoorlog van Nederland: de zogeheten Tiendaagse Veldtocht gevolgd door een jarenlange patstelling alvorens het grote Koninkrijk der Nederlanden, op dat moment niet ouder dan 15 jaar, uiteenvalt in drieën: Nederland, België en Luxemburg.

Gedurende de periode 1830/1 - 1839 bevonden zich veel manschappen en legeronderdelen in het zuiden van ons land. Die verblijven in de vestingsteden, zijn in kantonnement of verblijven tijdelijk in een groot tentenkamp om zich voor te bereiden op een oefening in groter verband of komende campagne. Van die veldkampen bevond zich er één nabij Rijen en één nabij Oirschot.

Tijdens de oefeningen verbleven in het militaire kamp van Rijen meer dan tienduizend mensen, militairen en burgers. De aanwezigheid van zulke grote getale in het veld moeten niet alleen hun sporen  in archieven, maar ook in het bodemarchief hebben nagelaten. Zeker als men beseft dat vele voorzieningen waren opgebouwd met zand en heideplaggen. Daarvan resteren wellicht nog diverse zichtbare sporen in het landschap.

De lezing van archeoloog Jan Roijmans is een digitale ‘wandeltocht’ door het kamp Rijen en het bijbehorende oefenterrein. Wandelschoenen zijn overbodig.

Woensdag 19 april
19.00 uur Inloop. Aanvang lezing 19.30 uur. Einde ca. 21.30 uur
Locatie Wijkcentrum Heyhoef (Reeshof)

Aanmelden bij Stadsmuseum Tilburg

maandag 10 april 2017

Stickerboek Koningsdag: Op zoek naar de Wortels van Oranje

Stadmuseum Tilburg lanceert Stickerboek voor Koningsdag


Vandaag lanceert Stadsmuseum Tilburg een stickerboek voor de jeugd van Tilburg, Berkel-Enschot en Udenhout. Aanleiding is het bezoek van de Koninklijke familie aan Tilburg tijdens Koningsdag. Alle 10.000 basisschoolleerlingen (groep 5 t/m 8) van de gemeente Tilburg ontvangen dit doe- en kijkboek en kunnen de twintig gratis stickers verzamelen via verschillende uitgiftepunten in de stad. Onder de stickers bevinden zich drie Gouden Stickers en elf Zilveren Stickers waarmee mooie prijzen zijn te winnen voor de schoolklas van de vinder.

Hoofdfiguren in het stickerboek zijn de drie prinsessen Amalia, Alexia en Ariane. Zij trekken door Tilburg en leren zo de stad kennen waar hun voorvader Koning Willem II zo dol op was. Ze komen langs het Paleis-Raadhuis en langs de sterfplek van Koning Willem II. Ze verkopen ‘ouwe meuk’ in het Wilhelminapark en zien de Delftsblauwe toiletpot voor koningin Wilhelmina. Zo ontdekken ze hun Tilburgse ‘roots’, de wortels van Oranje. De kinderen van Tilburg ontdekken ze mee, samen met de prinsessen!

Burgemeester Noordanus schreef het voorwoord. De overige teksten zijn van Frank van Pamelen en Nick J. Swarth. De (soms hilarische) tekeningen zijn van Jeroen de Leijer en Studio Ontwerphaven verzorgde de prachtige vormgeving. Het is een kleurrijk, vrolijk boek geworden waaraan zowel de jeugd als volwassenen plezier gaan beleven. De grootste uitdaging is echter om alle stickers compleet te krijgen. Op vele plekken in de stad zijn de twintig stickers bij elkaar te verzamelen. In de laatste dagen voor Koningsdag zijn er vier ruilbeurzen om van dubbelen af te komen. 

Het stickerboek is vooral bedoeld voor leerlingen van de bovenbouw van het basisonderwijs. De leerlingen ontvangen maandag 10 april op school een exemplaar en krijgen meteen een eerste setje stickers. Daarna gaan de leerlingen zelf op pad voor de overige plakplaatjes. Steeds wordt een kleine ‘tegenprestatie’ gevraagd. De bibliotheken geven de stickers bijvoorbeeld bij het lenen van een boek. De leerlingen die de Zilveren Stickers vinden krijgen leuke prijzen met de hele klas. De vinders van de Gouden Stickers krijgen iets heel speciaals: met de hele klas een mooie plek langs de Koningsroute op 27 april!

Het verhaal in het stickerboek gaat niet alleen over de geschiedenis van de stad, maar kijkt ook vooruit. Koning Willem Alexander viert nu zijn 50e verjaardag in onze stad, maar wie weet doet prinses Amalia dat ook wel als zíj 50 wordt. Zien we haar terug op Koninginnedag in 2053?

Kijk voor meer informatie op www.stickerboekkoningsdag.nl (ook voor de locaties om stickers op te halen).

Sponsors en fondsen: Het Boekenschop, Cinecitta Films en meer, Tivolifonds, Gemeente Tilburg Erfgoedsubsidie, Albert Heijn, City Marketing, Stichting Jacques de Leeuw.

Samenwerkingspartners: De Bibliotheek Midden-Brabant, CountourdeTwern, Onderwijscoöperatie T-Primair, gemeente-Tilburg, Ontdekstation, Quiet Community, Voetbalclub Willem II, Regionaal Archief Tilburg.