zaterdag 27 augustus 2016

Glas-in-loodraam uit H. Hartkerk Noordhoek Tilburg?

Deze week ontving Stadsmuseum Tilburg deze mail: 'Rond 1976 kregen mijn ouders van huidarts Jo Jansen en vrouw Bieltje (Tilburg of omgeving?) een deel van een kerkraam, dat, zoals zij mij vertelden, kwam van een Tilburgse kerk die gesloopt was. Ik vermoed dat het om de Heilig Hartkerk gaat. Het kerkraam is ingelijst en van verlichting voorzien. Ik wil het niet weggooien, maar ook niet houden? Heeft u wellicht interesse? Ik zou het graag een keer naar Tilburg terugbrengen en geven aan mensen, voor wie het iets betekent.'

 Ervan uitgaande dat het gaat om de H. Hartkerk, heb ik (PR) een oriënterende blik geworpen in de beeldbank van het archief. De H. Hartkerk is die van Marietje Kessels, op de huidige Noordhoekring. De kerk werd ontworpen door Pierre Cuypers. Van wie de kerkramen zijn, is op dit moment bij mij nog niet bekend. Ik zal deze week een kijkje nemen in het archief van de bedoelde kerk. De glas-in-loodramen van de vermeende H. Hartkerk zijn wel goed te bekijken in de beeldbank van het archief.

Zo op het eerste oog dateert de afbeelding echter van de jaren 1920-1930, en niet van rond de eeuwwisseling toen de kerk werd gebouwd. De vraag om herkenning heb ik voorgelegd aan dr. Jos Pouls van de Open Universiteit. Hoogleraar Pouls is gespecialiseerd in kerken en interieurs, vooral uit de periode van het Interbellum. Maar wellicht hoeven we de kennis niet ver te zoeken, en weten de Tilburgers zelf al het verhaal te vertellen.

Stadsmuseum Tilburg krijgt vaker aanbiedingen als deze. Vanwege gebrek aan depotruimte durven we echter niet te veel aan te nemen. Bovendien is onze visie dat een volgepakt depot met collectiestukken die alleen maar bewaard worden en nooit aan het publiek getoond, niet de bedoeling kan zijn van erfgoed. Erfgoed behoort immers tot het collectieve geheugen van de stad en verdient een langer bestaan. Een goed en toegankelijk depot voor de stad Tilburg staat op onze verlanglijst, maar zover is het nog niet.

Wat mij betreft de volgende stappen: uit te zoeken wat het verhaal is achter het glas-in-loodraam. De aanbieder zal ik vragen om nog enkele foto's te maken zodat we het beter kunnen duiden. Vervolgens kan het stadsmuseum het voorwerp documenteren en toevoegen aan de geschiedschrijving van de stad. Als laatste de kwestie van de opslag. In plaats van in een depot is er misschien wel een Tilburger die in zijn of haar openbare gelegenheid dit raam wil plaatsen. Of er is een kunstenaar die het raam verwerkt in een nieuw te maken werk. Voorwaarde is dan wel dat de Tilburger of de maker het verhaal moet blijven vertellen. Op die manier blijft het erfgoed van Tilburg zichtbaar voor de stad.

Wie wil reageren, stuurt een mail of via Facebook.


dinsdag 23 augustus 2016

Gastheer, gastvrouw for one day! Monumentendag Tilburg en Koning Willem II

Collectie Stadsmuseum Tilburg
Voor de Open Monumentendag op zondag 11 september as zoekt Stadsmuseum Tilburg enkele gastheren of -vrouwen just for one day! De Tilburgse Werkgroep Open Monumentendag koos voor Koning Willem II aangezien het landelijke thema iconen en symbolen is.Onze stad heeft veel monumentale herinneringen aan Koning Willem II, zoals de voormalige Lancierskazerne. Daar toont het stadsmuseum op de tweede zondag van september, slechts voor één dag, een aantal collectiestukken die gerelateerd zijn aan de voormalige koning.

Enkele gastheren of -vrouwen aldus gevraagd om het oog te houden op die bijzondere collectiestukken die getoond gaan worden in de studiezaal van het archief: een buste van Willem II, schilderijen, memorabilia en munten of penningen. Kostbaarheden van cultuurhistorische waarde voor niet alleen de stad, maar ook voor Nederland.

Collectie Stadsmuseum Tilburg
In het boek Stedelijke iconen. het ontstaan van beeldbepalende projecten tussen betoog en beton van Wouter Jan Verheul wordt gesproken van 'iconisch kapitaal'. Dat kapitaal kan groot zijn op basis van slechts één enkele beeldbepalend bouwwerk zoals de Eiffeltoren in Parijs of de scheve toren van Pisa. Verheul stelt vervolgens de vraag of alles iconisch kan zijn. Wanneer mensen iets als zodanig benoemen, erop af komen en er aandacht aan besteden als iets wat heel bijzonder is en het alledaagse overstijgt, dan kunnen bouwwerken volgens Verheul inderdaad iconisch zijn.'Stedelijke iconen hebben een ansichtkaartwaarde en functioneren als symbool,' zo stelt Verheul. Ze laten zich gemakkelijk afbeelden en zijn fotogeniek. Vervolgens wordt gesteld dat een icoon gereduceerd moet kunnen worden tot de grootte van een postzegel. Is het beeld dan nog te herkennen, dan heeft het een iconische waarde.
Pictogram TilburgsAns Ivo van Leeuwen

Hoe vaak koning Willem II niet is verbeeld op foto's, schilderijen, prenten, munten, penningen, monumenten, is ontelbaar. De objecten uit de stadscollectie getuigen daarvan. De verbeelding gaat echter nog altijd door, zo blijkt uit onder andere een van de pictogrammen van TilburgsAns: koning Willem II werd geiconiseerd door Ivo van Leeuwen. Te herkennen op postzegelniveau.

Zondag 11 september zal het Stadsmuseum een aantal collectie-items uit het depot halen. Juist voor één dag. Aangezien het museum geen eigen gebouw heeft, en geen personele bezetting met gastheren en gastvrouwen, doen we bij deze een oproep. Voor de mini-expositie over het icoon koning Willem II hebben we enkele gastheren en - vrouwen nodig. Maar voor één dag!

Open Monumentendag
Zondag 11 september van 11.00 tot 17.00 uur
Locatie Kazernehof 75
Aanmelden voor gastheer, gastvrouw





dinsdag 16 augustus 2016

Nieuwe collectie Schraven-Eijsbouts

Tegeltje 50-jarig bestaan Schraven-Eijsbouts. Coll. Stadsmuseum Tilburg
Nieuwe aanwinsten voor Stadsmuseum Tilburg van de firma Schraven-Eijsbouts! Mw. M. Leyten-Schraven verraste ons met enkele collectie-items om het verhaal van de stad toe te lichten. Schraven-Eijsbouts was namelijk een begrip in Tilburg. Deze meel- en graanhandel had een molen aan de Broekhovenseweg en vestigde zich als eerste aan de Piushaven, zo lezen we in de Tilburg Wiki.

Graanzak. Coll. Stadsmuseum Tilburg
Geschonken werden een tegeltje ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van de firma, een graanzak en labels, spaarzegeltjes en een spaarboekje. Op de facebookpagina van Stadsmuseum Tilburg is een album aangemaakt. Niet alleen Stadsmuseum Tilburg beschikt over collectie van Schraven-Eijsbouts, maar ook Regionaal Archief Tilburg, zo blijkt uit de zoekopdracht in de fotodatabank van het archief. Enkele foto's: molen aan de Broekhovensweg, het pand aan de Piushaven en op de foto van de varkensstal zien we een voederzak met het logo SE.

Meer informatie over Schraven-Eijsbouts

RAT 082771
RAT 082768
RAT 16658