donderdag 18 februari 2016

Pensionering hoofd Stadsmuseum Tilburg Ronald Peeters

Ronald Peeters bij opgraving HaVeP-terrein (2010)
Op 15 april 2016 neemt Stichting Mommerskwartier afscheid van Ronald Peeters (1953) in de huidige functie van hoofd Stadsmuseum Tilburg. Hij gaat genieten van zijn pensioen.

Gedurende 41 jaar bekleedde hij diverse functies binnen de stichting. In 1975 begon Ronald als archivaris bij het Gemeentearchief, later Regionaal Historisch Centrum Tilburg. Van 2004 tot 2007 vervulde hij een dubbelfunctie van gemeentearchivaris én hoofd Stadsmuseum Tilburg. Vanaf 2007 richtte hij zich geheel op het Stadsmuseum, dat vaak van zich liet horen, veelal op een pop-up manier. Ook was Ronald zeer nauw betrokken bij de oprichting van de musea Peerke Donders Paviljoen en Vincents Tekenlokaal.

Voor het vele werk dat Ronald Peeters verrichtte, wordt voor genodigden een afscheidsreceptie georganiseerd op vrijdag 15 april in de studiezaal van Regionaal Archief Tilburg.

Voor meer informatie, stuur een mail naar Stadsmuseum Tilburg.

woensdag 10 februari 2016

Onderzoek verhalen 1940-1945 Armhoefse Akkers en Tivoli Tilburg

Armhoefse Akkers 1934
Vanuit diverse perspectieven de Tweede Wereldoorlog benaderen, dat is de doelstelling van het project 'Open Huizen Tilburg. Verhalen uit 1940-1945' dat Stadsmuseum Tilburg met Jardena Gil | Joodse Tilburgers organiseert op zondag 1 mei 2016. Dit jaar staan de verhalen van wijkbewoners Tivoli en Armhoefse Akkers centraal. 

P.P.F. Pitz, N.S.B'er in Heile Schoorstraat
In de publicatie De oorlog in het museum. Herinnering en verbeelding (2014) van Erik Somers lezen we dat de belangstelling voor museale presentaties van de Tweede Wereldoorlog verbonden aan de lokale geschiedenis groeiende is. Deze is niet los te zien van de huidige omgang met het verleden en de interesse voor cultureel erfgoed. De aandacht wordt vaak in verband gebracht met de behoefte aan herkenbaarheid en het benadrukken van de eigen identiteit.

In de voorgaande jaren organiseerden Jardena Gil en Stadsmuseum Tilburg met andere culturele instellingen en partners Open Joodse Huizen (2013 en 2014). In het jaar daarop kwam er een toevoeging met Huizen van Verzet (2015). De reden daarvoor was om de geschiedenis in Tilburg ten tijde van de Tweede Wereldoorlog niet te eenzijdig te belichten. Er is niet alleen het verhaal van de (joodse) slachtoffers. Vele anderen oorlogsslachtoffers waren er bij betrokken zoals degenen die in het verzet zaten en burgerslachtoffers die omkwamen omdat ze toevallig op de verkeerde tijd en op de verkeerde plek waren toen er bijvoorbeeld bommen vielen zoals in de St. Josephstraat.

Dagboekverhaal Adeline Janssens
Erik Somers stelt dat persoonlijke  verhalen gewaardeerd worden omdat zij identificatie oproepen met het verleden en een vorm van inleving bieden. Hierdoor is de toenemende belangstelling voor lokale geschiedenis te verklaren. Deze ontwikkelingen zouden een 'diversificatie' in de hand werken: het verhaal van de oorlog verschilt perlocatie en ook het perspectief van waaruit het verhaal wordt verteld is wisselend. Het gecreeerde beeld wordt daarmee meer complex en 'meerstemmig'. 'De gelaagdheid neemt toe en er kan sprake zijn van botsende herinneringen,' aldus Somers.

De geschiedenissen van de diverse bewoners van Tivoli en Armhoefse Akkers  in de oorlogsjaren bieden volop stof tot verhalen. Zo woonden NSB'ers, joden en rijksduitsers in nagenoeg dezelfde straten en zelfs huizen. Hoe verhielden deze wijkbewoners zich tot elkaar? Hoe doorstonden zij de jaren 1940 - 1945? Welke verhalen kunnen we daar vertellen?

Jardena Gil en Stadsmuseum Tilburg hebben al een aantal personen en adressen op het oog. Om de persoonlijke - en familieverhalen na te speuren, wordt er nog gezocht naar twee of drie (vrijwillige) onderzoekers. Wie heeft er tijd en belangstelling om zich aan te sluiten bij de onderzoeksgroep naar de persoonlijke verhalen die zich afspeelden in de wijken Tivoli en Armhoefse Akkers? Belangstellenden sturen een mail naar Stadsmuseum Tilburg.

Literatuur: Erik Somers, De oorlog in het museum. Herinnering en verbeelding (Zwolle 2014).

vrijdag 5 februari 2016

Informatie over collectie Tilburgse Carnavalsobjecten?

Kruiken, steken, emblemen, onderscheidingen. Rijp en groen weliswaar, maar Stadsmuseum Tilburg is blij met deze vrolijke collectie carnavalsobjecten, die enkele jaren geleden geschonken is door Carnavalsstichting Tilburg. De collectie is (nog) niet beschreven, maar uit jaartallen op diverse objecten blijkt wanneer het is gemaakt of werd gebruikt.

Carnaval, ofwel de viering van vastenavond, is al eeuwenoud. De eerste vermelding in een van de Tilburgse archieven dateert van 1598. Meer dan tweehonderd jaar later, in 1857 waren er rellen tijdens de vastenavond: gemaskerde mannen veroorzaakten onrust. Kapelaan Johannes van der Lee, van de Heikese kerk, schreef erover in zijn dagboek en ook Pastoor Joannes Zwijsen vond het maar niks dat uitbundige vastenavondgebeuren. Er kwam een verbod op: feestvieren mocht alleen nog maar in besloten kring. In cafés, sociëteiten of danszalen, maar niet in het openbaar op straat.

Vanaf de jaren 1950 werden er weer pogingen ondernomen om het feest in de buitenlucht te mogen vieren. Pas in de jaren 1960 werd er een Carnavalsstichting opgericht en kreeg Tilburg zijn eerste optocht. De eerste carnavalsverenigingen dateren eveneens van die jaren: De Görkese Turken 1955, de Bierpompen 1962 en de Flepsteppers 1964. Het jaar 1964 wordt als officieel jaar beschouwd omdat er toen voor het eerst weer sprake was van openbaar carnaval. Sindsdien zijn er de jubileumjaren, eens in de elf jaar: 1975, 1986, 1997, 2008. Het volgende jubileumjaar zal 2019 zijn.

Zoals gezegd is dit collectieonderdeel van Stadsmuseum Tilburg niet beschreven.  Op Facebook staat een album met objecten, gefotografeerd door Jan Stads. Wie informatie heeft over een van de objecten, stuurt een mail naar Stadsmuseum Tilburg.








dinsdag 2 februari 2016

Herdenking Coba Pulskens 1947 - 2 februari - 2016

Bijna zeventig jaar geleden werd een gedenksteen van Coba Pulskens onthuld. Diverse hoge heren uit Tilburg, maar ook vertegenwoordigers van de overheid, trokken onder grote publieke belangstelling naar de Diepenstraat in de Tilburgse wijk Korvel. De herdenking was ter gelegenheid van Coba Pulskens, die als symbool van het verzet voor het vaderland stierf in Ravensbrück. Coba werd geboren op 26 mei 1884. Ze stierf volgens een overlijdensbericht in de krant op 16 februari 1945. Ruim een half jaar daarvoor werd zij op 9 juli 1944 in haar huis overvallen. Coba bood op dat moment aan drie piloten onderdak. Deze drie jongens werden doodgeschoten. Coba moest een laken gaan halen om de lichamen af te dekken. Ze ging haar huis binnen en haalde de Nederlandse vlag. Coba werd meegenomen. In eerste instantie naar Vught, en later naar Ravensbrück.

De herinnering aan Coba is sinds de Tweede Wereldoorlog in 'leven' gebleven. Geen constante herinneringen, maar elke keer worden er initiatieven genomen om Coba Pulskens -en met haar alle gevallenen- in Tilburg te herdenken. Op 7 februari 1947 werd een gedenksteen onthuld. Vandaag, 69 jaar later, kwamen familieleden bijeen, evenals diverse betrokkenen én leerlingen van basisschool De Zuidwester. Het initiatief werd genomen door Oranje Comité Tilburg. Na de bijeenkomst werd er koffie gedronken in de basisschool. Daar werd afgesproken om een groep op Facebook aan te maken. Daarvan kan iedereen lid worden. Op die manier blijft ook de herinnering aan Coba digitaal in leven.