dinsdag 29 april 2014

70 jaar na datum: de verbeelding van de Tweede Wereldoorlog


De NWE Vorst en Stadsmuseum Tilburg
Van religieuze verbeelding ...
Op welke manier geven kunstenaars, schrijvers en creatieve makers uiting aan de oorlog? Welke vormen en beelden kiezen zij daarvoor? Op 3 mei as. organiseren De NWE Vorst en Stadsmuseum Tilburg een avond over de verbeelding van de oorlog en de verandering daarin gedurende de afgelopen zeventig jaar.
Op 3 mei vindt er in De NWE Vorst een gevarieerd avondprogramma plaats. Ralf Bodelier van Wereldpodium is gastheer en zal sprekers en creatieve makers uitnodigen om hun visie te geven op de wijzen van het herdenken van de oorlog. Ter introductie toont Petra Robben van Stadsmuseum Tilburg foto’s van monumenten in de stad waardoor zichtbaar wordt, hoe zich een verandering voltrok. Dr. Ad van den Oord vertelt aan de hand van zijn onderzoek voor het NIOD (Nederlands Instituut voor Oorlogs Documentatie) over ‘allochtonen en de oorlog’ en over het kantelend perspectief -van lokaal / nationaal naar mondiaal- met alle risico’s van dien. Drs. Liesbeth Hoeven, Tilburg University, zal  spreken over de relatie tussen herinnering en de verbeelding van een gemeenschappelijk verleden. Het kinderprentenboek Kikker en de vreemdeling (Max Velthuijs) zal haar betoog rijkelijk illustreren.

Deze verbeelding van de oorlog komt uitgebreid aan bod in bijdragen van creatieve makers en muzikanten in het tweede deel van het avondprogramma. Zo zal Helga Smit enkele  liederen zingen vanuit de Jiddische volksliedtraditie en het Jiddisch theater. Zij put daarbij uit de rijke erfenis van odes aan de liefde, bruiloftsliederen, ghettorepertoire en weeklachtmelodieën die de Joodse lotgevallen herhalen. Hoewel voormalig stadsdichter Esther Porcelijn ook van Joodse afkomst is, is daar ogenschijnlijk weinig van te merken in haar oeuvre dat bestaat uit poëzie, proza en toneel. In hoeverre is het een bewuste keuze om daar al dan niet woord en beeld aan te geven? Film- en documentairemaakster Carine van Vugt, Verhalis, maakte bij de zoektocht naar de Joodse Bertram Polak die in Tilburg woonde, opnames van de bijzondere ontmoetingen die plaatsvonden tussen de familieleden die uit de VS en Israel naar Nederland kwamen om gezamenlijk een struikelsteen voor Bertram te leggen. Van deze bijzondere zoektocht maakte Verhalis de documentaire: 'Hier was Bertram'. Heleen Volman, artistiek leider DansBrabant, schreef het theaterstuk ‘Reizen met eieren’ dat door schoolklassen kan worden uitgevoerd. Vanwege het vernieuwende aspect aan dit theaterstuk over de Tweede Wereldoorlog ontving Volman de prestigieuze E. Du Perronprijs in 1999. Of alle verbeeldingen over de oorlog zwaar en dramatisch moeten zijn, is maar de vraag. Want met de theatervoorstelling ‘Guernica’ schetst afstuderend theatermaker Maarten van der Velden een kansloze vlucht uit een genadeloze wereld. Een absurdistische voorstelling over oorlog, dreiging en geweld naar het stuk van Fernando Arrabal.
... naar abstracte vormen.
In het weekend van 3 en 4 mei vinden er in Tilburg en ook elders in Nederland talrijke activiteiten plaats ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog. Het herdenken is van materiële en immateriële aard en de manier waarop dat in de afgelopen zeventig jaar is gedaan, veranderde voortdurend. Tijdens het avondprogramma op 3 mei as. In Tilburg willen Stadsmuseum Tilburg en De NWE Vorst op een nieuwe manier onder de aandacht brengen hoe de oorlog vandaag de dag door creatieve makers wordt verbeeld.
Zaterdag 3 mei 2014: 20.30 tot 22.00 uur. ‘De verbeelding van de Tweede Wereldoorlog’
Zondag 4 mei 2014: 20.30 uur. Voorstelling ‘Guernica’ van Maarten van der Velden
De NWE Vorst, Willem II straat 49, 5038 BD Tilburg 013-5328520 www.denwevorst.nl


 

woensdag 2 april 2014

Crowdfunding Jardena Gil: Dubbelportret


Jardena Gil: Dubbelportret
Stel je voor: 170 dubbelportretten, foto's met twee portretten: een portret van een Joodse Tilburger en een portret van zijn of haar huis. Elke foto vertelt zijn eigen verhaal. De Joodse Tilburger vertelt ons wie hij was, hoe oud, man of vrouw, jong of oud. Hij vertelt ons dat hij een mens was, een heel gewoon mens, een Joods mens. Noodgedwongen moest hij zijn huis verlaten, de plek waar hij zich veilig voelde, waar hij woonde, soms met man of vrouw en kinderen. Hij moest vluchten, onderduiken of op transport gesteld. Zonder ooit terug te keren.

Voor deze foto’s heeft kunstenaar Jardena Gil portretten verzameld van de 170 Joodse Tilburgers die zijn omgekomen en foto's gemaakt van hun huizen. Zij heeft nabestaanden gevraagd, op internet gezocht, de website van de Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland afgestruind, en medeonderzoekers van de vrijwilligerswerkgroep Joodse Tilburgers gevraagd om in hun spullen te zoeken.

Toch heeft Gil niet van alle 170 omgekomen Joodse Tilburgers portretten gevonden. Zij koos ervoor om deze mensen af te beelden door een silhouet met heel veel kleine stippen. De stippen zijn afkomstig van de homepage van de Digitaal Monument Joodse Gemeenschap in Nederland en symboliseren de Nederlandse slachtoffers van de Holocaust.

Ook zijn er huizen die niet meer bestaan of mensen die hun eigen huis verlieten om onder te duiken. Huizen die niet meer bestaan worden afgebeeld als een typisch Tilburgs huisje, met Franse kap, met op de achtergrond een oude plattegrond van Tilburg. Huizen van Joden die naar Tilburg kwamen om onder te duiken, worden afgebeeld als een zwart vlak, dat de onvermijdelijke donkerte en stilte van het onderduiken symboliseert.

De 170 foto’s heeft Jardena Gil speciaal gemaakt voor Open Joodse Huizen op 3 en 4 mei2014. Gedurende deze twee dagen worden levensverhalen van Joodse Tilburgers verteld in de huizen waar zij tijdens de Tweede Wereldoorlog woonden of ondergedoken zaten. Tijdens kleinschalige bijeenkomsten is er gelegenheid voor het kleine, persoonlijke verhaal van een huis en zijn vroegere bewoners, van overlevende familieleden, van een buurman die meehielp en van de ervaringen van voormalige buurtbewoners. Wie woonden hier, in dit huis of om de hoek, wat weten we nu over hen, waar zat een schuilkast, wat is er gebeurd?

Jardena wil tijdens Open Joodse Huizen een expositie houden van de 170 dubbelportretten. Zodat wij niet alleen over de Joodse Tilburgers praten, maar ze ook kunnen zien. De Joodse Tilburger met zijn Tilburgse huis. Om deze expositie mogelijk te maken heeft zij hulp nodig. Met een donatie kunt u een dubbelportret adopteren en de naam en het levensverhaal van een Joodse Tilburger levend houden. Met een donatie brengt u de expositie een stap dichterbij.

De foto's worden afgedrukt in een duurzame kwaliteit, zodat de foto's later ook op andere locaties getoond kunnen worden. Het formaat van de foto's is 8 x 13,5 cm. De portretten zijn maximaal 5 x 6 cm groot.

Elke foto is klein, maar samen vormen de 170 foto's een groot geheel en laten daarmee op indringende manier de massaliteit van het verlies zien. Om te zien wie op de individuele kleine foto staat, moet je dichtbij komen, zo dichtbij dat het grote geheel wegvalt en elk individu gezien wordt. Als een op zichzelf staande Joodse Tilburger. Opdat wij hen niet vergeten.

Film

dinsdag 1 april 2014

Foto's Expo 2014 Gemeenteraadsverkiezingen 1900 - 1990

Ter gelegenheid van de gemeenteraadsverkiezingen op 19 maart 2014 presenteerde Stadsmuseum Tilburg een greep uit het archief van de Tilburgse gemeenteraad 1900 - 1990 (collectie Regionaal Archief Tilburg). De expositie bevindt zich in de voorkamer van Theater De NWE Vorst. Fotografie Jardena Gil. Het volledige fotoalbum is te zien op Facebook.