woensdag 15 augustus 2018

Vernieuwing website Geheugen van Tilburg

De website Geheugen van Tilburg wordt de komende maanden vernieuwd. Het onderliggende systeem moet vervangen worden, privacygegevens aangepast en de website krijgt een andere uitstraling.

Vormgeving

De vormgeving wordt vernieuwd. Op de nieuwe homepage komt een uitgelicht verhaal. Daarnaast roepen we mensen actief op verhalen te schrijven. Deze tonen we op basis van aanmaakdatum, dus de nieuwste eerst.

Nieuw systeem

Even wat vaktaal: in plaats van een Joomla-systeem komt er een Ginger-systeem onder de website te liggen. Geregistreerde gebruikers voeren wederom verhalen en oproepen in en laten reacties achter. Het systeem biedt zoals gebruikelijk de mogelijkheid om via een URL foto's uit de beeldbank van Regionaal Archief Tilburg in te voeren.

Migratie van verhalen

Alle verhalen, oproepen en gebruikers migreren we naar de nieuwe website. Het gevolg zal wel zijn dat iedere gebruiker een nieuw wachtwoord moet aanmaken. In verband met de AVG (bescherming van privacygegevens) vragen we niet meer naar geboortedata van gebruikers. De links naar foto's blijven intact.

Wijzigingen

Een aantal functies zal wijzigen. Per auteur tonen we de ingezonden verhalen , evenals oproepjes en reacties. De huidige functies om favorieten en aanraders te geven, verwijderen we. Bij het aanmelden van nieuwe gebruikers vragen we niet meer om geboortedatum, noch pasfoto in verband met de wet op privacy.

Testen

Een nieuwe website wordt altijd getest. We stellen het op prijs als er een aantal verhalenvertellers of lezers van het Geheugen van Tilburg ons willen helpen . Wie daartoe bereid is, stuurt een mail naar petra.robben@stadsmuseumtilburg.nl.

Planning

De komende maanden werken we achter de schermen aan een restyling van deze website. Via deze site en het Geheugen van Tilburg houden we de gebruikers én de lezers op de hoogte.

zaterdag 28 juli 2018

Parkexpositie: Tilburgse honden op de foto

Woon je in een van deze straten
en heb je een hond?
Laat jij je hond uit in het Stadspark aan de Oudedijk? Mogen we dan een portret maken van je hond?

Er wonen veel honden in het gebied tussen klooster, Kwetterie en kerk in Tilburg. In het Stadspark aan de Oudedijk mogen zij ’s morgens en ’s avonds een rondje rennen en spelen met andere honden. Gesignaleerd zijn al labradors, teckels, poedels en Rottweilers. De viervoeters komen er niet alleen, maar onder begeleiding van hun trouwe baasjes die woonachtig zijn in onder andere de Veestraat, de Van Doorenstraat, de Varkensmarkt of de Wassenaerlaan.

Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg zijn nieuwsgierig naar de honden en hun baasjes die in de buurt rondom bovengenoemde straten wonen. In plaats van dat de bewoners op de foto gaan, zijn het deze keer de honden die een portret krijgen. Aan hun baasjes wordt gevraagd waar ze wonen, welke straten zij het liefst bewandelen en wat er zo prettig is aan de wijk. Op die manier wordt inzicht gekregen in de aard van het woongebied.

De foto’s van de honden evenals hun gegevens komen gedurende de maand september in het

Stuur een mail!
Stadspark te staan. Zowel de hondenbezitters als overige wijk- of (en) stadsbewoners kunnen zien welke honden er wonen in het gebied tussen klooster, Kwetterie en de kerk.

Wil jij jouw hond laten portretteren en vertellen wat er zo fijn is aan je buurt? Stuur dan een mail naar Pia van den Berg.

Parkexpositie Hondenportret is een onderdeel van het evenement Tussen klooster, Kwetterie en kerk dat Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg organiseren in de maand september 2018.

maandag 23 juli 2018

Klassenfoto jongensklas
De Pedagogische Academie, de Theresiaschool aan de Oudedijk, de meisjes- en de jongensschool aan de Wassenaerlaan en de huidige basisschool De Triangel, ze zijn alle gelegen in het gebied tussen klooster, Kwetterie en kerk. Kinderen uit dit gebied gingen naar drie verschillende scholen wat onder andere te maken had met de grillige parochiegrenzen.

Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg deden onderzoek naar de verhalen over de scholen en legden deze vast in een boek en een straatexpositie. Gedurende de eerste helft van september zijn deze herinneringen aan het onderwijs te lezen en bekijken op een straatexpositie aan de Oudedijk, daar waar het onderwijs met de Zusters van Liefde begon en de eerste onderwijsstraat van Tilburg gesitueerd was.

Deze straatexpositie is een onderdeel van het evenement Tussen klooster, Kwetterie en kerk, georganiseerd door Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg

Locatie:      Oudedijk
Wanneer:    1 september tot en met 16 september 2018

woensdag 18 juli 2018

September: Tussen klooster, Kwetterie en kerk


Vanaf 2017 heeft Stadsmuseum Tilburg in Stichting Straat een structurele samenwerkingspartner gevonden om nieuwe stadsomgevingen te onderzoeken op het gebied van erfgoed en identiteit. Bewoners worden bevraagd om verhalen te vertellen over het verleden en het heden, maar ook met het oog op de toekomst van de straat.

Van 1 tot en met 30 september 2018 trekken Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg richting de omgeving Oudedijk (klooster en stadspark), Varkensmarkt, Veestraat, Nieuwstraat en de zeeheldenbuurt. De eerste opgave was het ‘vangen’ van verhalen van bewoners, die vervolgens als inspiratie fungeerden voor de activiteiten.

Ondertussen zijn er diverse producties in de maak, zoals een boek, een straatexpositie over de eerste onderwijsstraat van Tilburg, een parkexpositie over honden en hun baasjes en zijn oud bewoners bevraagd op hun herinneringen aan winkels en middenstand. Tijdens de slotmanifestatie in het laatste weekend van september is er dans, theater, muziek en zijn er rondleidingen gepland.
In de uitvoeringsfase treedt Factorium Podiumkunsten als partner op. Daarnaast is er samengewerkt met uiteraard de bewoners, Fontys Hogeschool voor de Kunsten, Stadsgidserij Tilburg, TAS Videoclub, natuurgidsen, architecten, historisch onderzoekers Berry van Oudheusden en Pia van den Berg!
Tussen klooster, Kwetterie en kerk vindt plaats in de maand september. Kijk hier voor de volledige agenda.
 

 

woensdag 11 juli 2018

IM Anton van de Wiel: verhalenverteller Geheugen van Tilburg

Profielfoto Geheugen van Tilburg
Op 30 juni 2018 is Anton van de Wiel op 89-jarige leeftijd overleden. Anton werd geboren in Tilburg, woonde in Berkel-Enschot en overleed in Udenhout na een val op een stralende dag, zo lezen we in het overlijdensbericht. 
Dankzij zijn schrijftalent en vele verhalen is Anton van de Wiel verankerd in het Geheugen van Tilburg. Hij schreef maar liefst 194 verhalen onder andere over het onderwijs, zijn professie. 'Tilburg heeft meerdere zaken om trots op te zijn. En ik wil de rest niet afkammen, maar dat één van die pronkstukken hier de status van Tilburg Onderwijsstad is, dat is zeker.' Toen de Katholieke Leergangen 100 jaar bestonden, voelde Van de Wiel zich als 'oud-medewerker' verschuldigd daarover het verhaal Honderd jaar Katholieke Leergangen Tilburg te plaatsen.
Een tweede geliefd onderwerp van Anton van de Wiel was het Tilburgse ofwel het Hasseltse dialect. 'Ze spraken Hasselts, dat is weer iets anders dan Tilburgs. Met heel lange klinkers (aachtentaagentig) en klankveranderingen (zes is zis, dertig is dartig, enzovoort). Van de Tilburgse dialecten heeft, denk ik, het Hasselts het dichtst bij het Unents gestaan.'
Overlijdensadvertentie
Brabants Dagblad
Anton schreef over het 'stads meej Haajkaants' en grappig is de anekdote over de Tilburgse diksjenèèr: Sjaantje: "Moeder, maak munne diksjenèèr mee nor school nemen. De Moeder, druk rammelend mee lepels, verketten, eetgerei op den aanrecht, kortaf :"Ge gaot mar te voet......Dè moessen wij vruger ook !"
Toen Anton zijn honderdste bijdrage leverde aan het geheugen schreef hij voor de gelegenheid een verhaal 'Nummer honderd'. Naast dat hij daarin zijn mede-vrijwilligers van Regionaal Archief Tilburg met namen noemt, refereerde hij ook aan zijn vrouw Marieke. Toen ze 80 jaar werd schreef hij een verhaal over een bijzondere Tilburgse Marieke Valkenaars.
In zijn verhaal over Marieke schrijft Anton over het moment dat hij bij Petrus aan de hemelpoort staat: En als ik straks ook die kanten op moet (want ik word lang geen 100) zal, zo stel ik me voor, Sint Petrus naar me toekomen mee z'n opschrijfbuukske, vur den intake. En dan klinkt er, vanuit de half geopende tussendeur, waarachter de eigenlijke hemel begint, de stem van Sint Jozef (die ken ik, hij was toch mee 't Kiendje in Enschot), die roept: "Petrus, diejen meens, dè is den diejen van Mariet Valk. Lot die mar deur !"
Anton, je verhalen staan in het Geheugen van Tilburg gegrift. Dank je wel daarvoor. Voor wie alle 194 verhalen van Anton van de Wiel wil lezen .... Lees meer.

donderdag 5 juli 2018

Inventarisatie deelcollectie Scryption

In 2011 is een deelcollectie van het voormalig Museum Scryption in Tilburg aan de gemeente geschonken, beheerd door Stadsmuseum Tilburg.

Deze deelcollectie bestaat uit schrijf- en leesmethoden uitgegeven door verschillende uitgeverijen in binnen- en buitenland. De collectie is ingedeeld naar de desbetreffende stad per uitgever en is voorlopig opgeslagen op een stellingkast in het kantoor van het Stadsmuseum Tilburg. Het is de vraag of alle boekjes in de Stadscollectie Tilburg worden opgenomen. Daarvoor moet eerst onderzoek worden gedaan.

Er wordt een inventarisatie van het aantal boeken en schriften per plaats gemaakt en ook wordt de materiële toestand van de boeken en schriften beoordeeld door middel van steekproeven.
Scryption deelcollectie: stapels van boeken en schriften 
op de eerste drie kasten van links naar rechts 
en op de planken 2, 3 en 4 genummerd van onderen af.
Stellingkast in het kantoor van het Stadsmuseum Tilburg

Op de witte blaadjes staan de plaatsnamen 
van de uitgeverijen
Wat is een materiële schadeanalyse ?
Door een materiële schadeanalyse van een collectie te maken wordt beoordeeld in wat voor staat de collectie op dat moment is.
Naast verzuring van papier kunnen ook insecten en schimmels schade hebben aangebracht aan de collectie. Is er sprake van schimmels en/of insecten dan moet de collectie eerst behandeld worden vóór deze kan worden toegevoegd aan een bestaande collectie van een museum of archief.


Collectie uit Baarn



Er is een vochtplek aan de rechterkant
van de bruine kaft. Daar schimmels en
beestjes van vocht en warmte houden
is het belangrijk om dit boek op schade
te beoordelen

 






Bij openen van het boek is er verzuring
van het papier te zien: gelig tot bruin.
Er zijn geen vochtplekken en geen
schimmels




Halverwege het boek is er vuil en foxing.

Foxing ook wel vosse of weervlekken genoemd zijn lichtgele
of lichtbruine of zwarte spikkelvormige  vlekken op papier.
Meestal wordt de aanwezigheid van foxing beschouwd als
 "geen schade aan het object"
uit Schadeatlas archieven


Achtergrondinformatie over Museum Scryption Tilburg 
Museum Scryption Tilburg was een museum voor schriftelijke communicatie, dat in 1988 geopend is aan de Spoorlaan in Tilburg. Het was een voortzetting van het Schrift- en Schrijfmachinemuseum van frater Ferrerius van den Berg CMM (1915-1997), leraar schoon-, steno- en machineschrijven. Hij is in 1949 gestart te verzamelen. In 1954 is de collectie toegankelijk gemaakt voor het publiek, aanvankelijk in het fratershuis, later in de voormalige fabriek van A&N Mutsaers aan de Gasthuisring.    

Het Museum Scryption toonde o.a. de ontwikkeling van het schrift en het schrijven.


woensdag 20 juni 2018

Puk en Muk bewaren in dozen





De boeken van Puk & Muk die tijdens het museumweekend 2018 geëxposeerd zijn in het  Ateliercomplex NS16, zijn weer terug in de dozen van Uitgeverij Zwijsen
en worden bewaard in het Stadsmuseum Tilburg.

 

Waarom kun je boeken het beste in zuurvrije dozen bewaren?

Een boek bestaat uit een boekband en een boekblok. Boekband: het bekleedsel aan de buitenkant van een boek. Boekblok: aan elkaar genaaide of gelijmde katternen van een boek. De eerste boeken van Puk & Muk zijn gedrukt op papier begin 20e eeuw

Papier kan verzuren:
- er is dan een verkleuring te zien van geel naar bruin
- meestal van de rand naar het midden van het vel
- dit fenomeen doet zich vooral vanaf de 19 e eeuw voor
- de oorzaak ligt in de grondstoffen (houtslijp, rosine, lignine, lijmstoffen)
- en externe factoren (licht, luchtvervuiling, hoge relatieve vochtigheid)
- het papier verliest zijn mechanische sterkte en kan erg bros worden
- in een ver gevorderd stadium zullen zo papierfragmenten verloren gaan

Om het verzuren van papier tegen te gaan en ook om de boeken te beschermen tegen invloeden van buitenaf zoals luchtverontreiniging en licht worden de boeken in zuurvrije dozen bewaard

Bruine dozen zijn ongeveer 10 jaar zuurvij
Blauwgrijze dozen zijn ongeveer 30 jaar zuurvrij


Jansen - Wijsmuller & Beuns
Vouwschema 
Vouwinstructiefilm

De Puk en Muk boekencollectie is een deelcollectie van de Educatieve Collectie van Uitgeverij Zwijsen. Omdat Zwijsen steeds minimaal één exemplaar bewaart, is de collectie groeiend. In 2007 heeft uitgeverij Zwijsen de Educatieve Collectie geschonken aan de Gemeente Tilburg, die het heeft overgedragen aan het Stadsmuseum Tilburg.


De Puk & Muk boeken gaan over de avonturen van twee jongens, 
waarbij elk verhaal een moraal heeft.


Dertien Puk en Muk boeken 
van het duo Frans Fransen en Carl Storch
uitgegeven tussen 1927 en 1940
Stadsmuseum Tilburg

Puk en Muk vijfde druk in 1938


Puk en Muk vijfde druk: de eerste bladzijde
het boekblok is los van de boekband
matig vergeeld door verzuring


Puk en Muk vijfde druk
Overige bladzijden zijn niet vergeeld


Puk en Muk en de heks

Puk en Muk en de heks
eerste bladzijde
vergeeld door verzuring van het papier


 
Puk en Muk en de heks
illustraties in kleur


Puk en Muk boeken worden bewaard in bruine dozen

Enige achtergrondinformatie uit: 
Boek Zwijsen: "een passie voor uitgeven; geschiedenis van een educatieve uitgeverij":

In 1846 werd de Drukkerij van het R.K.Jongensweeshuis opgericht (de voorloper van Uitgeverij Zwijsen). De drukkerij/uitgeverij richtte zich in de eerste decennia voornamelijk op het uitgeven van katholieke schoolboeken.
Met de komst van de twintigste eeuw breekt het besef door, dat het kind geen volwassene in zakformaat is, maar een zelfstandig individu met eigen interesses en een eigen belevingswereld. 
In de jaren rond de eeuwwisseling krijgen nieuwe ideeën over de positie van het kind en de nieuwe idealen in kunst en literatuur invloed op de ontwikkeling van de Nederlandse jeugdliteratuur.
De publicaties van de Drukkerij van het R.K.Jongensweeshuis laten zien dat ook de frater-uitgeverij deze ontwikkeling doormaakt, met deze kanttekening dat het kinderboek een duidelijke plaats krijgt binnen de katholieke opvoeding.

De meest populaire reeks kinderboeken die door het R.K.Jongensweeshuis uitgegeven zijn, zijn de verhalen over Puk en Muk, twee kabouterfiguurtjes. De auteur is Frans Fransen, een schrijversnaam van frater Fransiscus Xaverius van Ostaden. Frans Fransen is niet de schepper van Puk & Muk. Die eer komt Carl Storch (1868-1955) toe.
Carl Storch heeft een voorliefde voor karikatuurtekeningen. Al in 1905 maakt Storch tekeningen van Puk en Muk met korte teksten voor het Duitse tijdschrift Der Seraphischer Kinderfreund; verhaaltjes waarin Puckchen en Muckchen de hoofdrol spelen.
Omstreeks 1925 krijgt Frans Fransen Der Seraphischer Kinderfreund in handen. Hij is  onmiddellijk gefascineerd door de tekeningen van Carl Storch. Bij ongeveer 50 tekeningen van deze illustrator schrijft hij het eerste Nederlandse Puk en Muk verhaal. Het verschijnt in De Engelbewaarder en in 1927 als boek. In veertien jaar tijd verschijnen zo dertien boeken van het duo Frans Fransen en Carl Storch:

1927 Puk en Muk
1932 Uit Klaas-Vaakland
1932 Puk en Muk en Moortje naar Amerika 
1935 Puk en Muk en de heks
1937 Reizen van Puk en Muk 1
1937 Reizen van Puk en Muk 11 
1937 Puk en Muk door afrika 1
1937 Puk en door afrika 11
1939 Puk en Muk in China
1939 Puk en Muk op de tandem
1940 Puk en Muk thuis
1940 Muk en de drakendoder
1940 Puk en Muk naar de maan

Na de Tweede Wereldoorlog verschijnen er nog vier Puk en Muk-boeken met illustraties van Leo van Grinsven, maar deze hebben minder succes. Door de oorlog zijn de banden met Carl Storch verbroken, wat vooral te merken is aan de illustraties die aanzienlijk minder aanspreken.