dinsdag 11 december 2018

Oproep: leesplankjes voor TijdLab

IK KIM SIM. PIRKE HÖSKE KWÈÈK
Ontwikkelingen van leesonderwijs en leesplanken in Tilburg


Frater Caesarius Mommers.
De leesvader van Nederland.
Foto Uitgeverij Zwijsen
Aap, noot, mies toen, boom, roos, vis later en Ik, kim, sim nu. Wie heeft er niet, dankzij de leesmethode van de Tilburgse frater Caesarius Mommers, met deze woorden leren lezen? Woorden die ook terugkwamen op de destijds gebruikte leesplanken die door de tijd heen veranderd zijn. Was de leesplank oorspronkelijk nog een didactisch instrument, vanaf ca. 1980 werd deze plank steeds meer een uitdrukking van identiteit en dialect.

Stichting Tilburgse Taol (1994)
Zo heeft ook Tilburg een eigen leesplèngske dat begint met Pirke, höske, kwèèk. Het werd in 1997 ontwikkeld en is inmiddels meer dan twintig jaar oud. Zijn deze woorden en ook de gebruikte symbolen dan nog wel van deze tijd? Passen deze nog wel bij de huidige identiteiten van Tilburg? In de komende drie maanden gaan we in het TijdLab (in de nieuwe LocHal) samen met de stad en de bewoners een nieuwe leesplank ontwikkelen; een plank die weergeeft waar we als stad voor staan. Het TijdLab is gevestigd in de nieuwe Bibliotheek LocHal. Dit project is een samenwerking tussen de Bibliotheek LocHal, Stadsmuseum Tilburg, Stichting Tilburge Taol, TilburgsAns en de Fraters van Tilburg.

Indisch leesplankje van website Indisch4ever.nl 
Op zoek naar leesplanken!
Voor dit project zijn we op zoek naar leesplanken. Ongeacht de herkomst of de tijd waarin deze gemaakt zijn: de leesplankjes tonen afbeeldingen met daaronder bijpassende woorden.
Aan plankjes met aap, noot, mies zal het niet snel ontbreken, net zomin als de plèngskes met Pirke, höske, kwèèk. Waar we voor het TijdLab vooral naar zoeken zijn de plankjes of letterborden die andere identiteiten verbeelden en verwoorden. Zijn er in onze stad, waar meer dan 150 nationaliteiten wonen, ook leesplankjes uit de Cariben of uit Nederlands-Indië? Wellicht zijn er Turkse of Marokkaanse leesplankjes in het onderwijs of bij de mensen thuis? Zijn er bedrijven of verenigingen die ooit een eigen leesplank maakten? Voor het TijdLab zijn alle plankjes van harte welkom.
Wie een leesplankje heeft, neemt contact op met Stadsmuseum Tilburg. Stuur een mail naar info@stadsmuseumtilburg.nl.

De programmering van het TijdLab is in handen van de Bibliotheek LocHal en Stadsmuseum Tilburg. Beide vertegenwoordigen de partners van Erfgoed Tilburg. Meer info via www.lochal.nl.


vrijdag 9 november 2018

Vacature medewerker Stadsmuseum Educatie en Publieksactiviteiten

Stadsmuseum Tilburg is een kleine organisatie die erfgoed verbindt aan identiteit. Weliswaar zonder publieksgebouw vertellen we het Verhaal van Tilburg aan de hand van voorwerpen, verhalen en programma’s in samenwerking met het TijdLab in De Bibliotheek Midden-Brabant, Stichting Straat en partners van Erfgoed Tilburg.

Stadsmuseum Tilburg is op zoek naar een

Medewerker Stadsmuseum
Educatie en Publieksactiviteiten
voor 20 uur per week

Wat ga je doen?
• Je draagt bij aan de ontwikkeling van een doorgaande leerlijn erfgoededucatie.
• Je organiseert en begeleidt publieksactiviteiten.
• Je beheert educatieve programma’s en tools en ontwikkelt lesmateriaal.
• Je neemt deel aan projectgroepen en werkt mee aan het uitvoeren van projecten.
• Je adviseert bij diverse vragen van binnen en buiten het Stadsmuseum op grond van jouw kennis en
expertise.

Wat vragen wij?
• HBO-werk- en denkniveau op het gebied van erfgoed en educatie.
• Ervaring met lesgeven aan basisonderwijs en het organiseren en uitvoeren van publieksactiviteiten.
• Ervaring met schrijven van educatief materiaal.
• Aantoonbare ervaring met gebruik social media.
• Affiniteit met Tilburg.
• Aanpakmentaliteit, zelfstandig werkend en communicatief vaardig.
• Organisatietalent, stressbestendig.
• Flexibiliteit, gedrevenheid, teamworker.

Wat bieden wij?
• Aanstelling van 20 uur per week voor de duur van een jaar met uitzicht op vast dienstverband. We vragen flexibiliteit ten aanzien van de werktijden.
• De stad is je werkplek.
• Salaris conform schaal 8 Museum CAO.
• Opname in ABP-pensioenfonds.
• Een inspirerende en uitdagende werkomgeving.
• Gedreven en ervaren collega’s.

Sluitingsdatum
Jouw schriftelijke sollicitatie, voorzien van curriculum vitae kun je voor 23 november 2018 per mail richten aan vacatures@mommerskwartier.nl. Op vrijdagochtend 30 november 2018 houden we de selectiegesprekken.

Extra informatie
Voor meer informatie neem je contact op met Petra Robben, projectleider Stadsmuseum Tilburg, 06 532 684 37.

donderdag 8 november 2018

Op zoek naar nieuwe erfgetuige uit de Tweede Wereldoorlog in Tilburg

Vertelt u onze kinderen hoe Tilburg was in de oorlog?

Zit u vol verhalen over de oorlogsjaren in Tilburg? Was u erbij toen er bommen vielen in Udenhout of de bevrijders binnentrokken in Berkel-Enschot? En vindt u het belangrijk dat een jonge generatie schoolkinderen hier meer van weet? Dan nodigt Stadsmuseum Tilburg u graag uit om de nieuwe erfgetuige te worden voor het educatieve programma ‘Wij Herdenken en Vieren’.

Oude verhalen op een moderne manier verteld
Stadsmuseum Tilburg zoekt iemand die de Tweede Wereldoorlog in onze gemeente heeft meegemaakt en daar iets over wil vertellen. We komen bij u langs voor een interview en verwerken dat beeldmateriaal tot korte filmpjes en leerzame berichtjes. Volgend voorjaar krijgen schoolkinderen in Tilburg uw belevenissen dan te zien via internet en social media.

Het Stadsmuseum heeft goede ervaringen opgedaan met deze innovatieve aanpak. In het vorige schooljaar werd het Instagramaccount @mariejestilburg een groot succes. Het was gebaseerd op de belevenissen van Marie-Jes van Ierlant, die tijdens de Tweede Wereldoorlog in de Tilburgse Heuvelstraat woonde. Haar persoonlijke ervaringen, herinneringen en verhalen werden aangevuld met historische feiten en archiefmateriaal, en door het Tilburgs bedrijf Livewall Group verrijkt met de social media-mogelijkheden van nu.

Onderdeel van ‘Wij Herdenken en Vieren’
Het erfgetuige-project is onderdeel van ‘Wij Herdenken en Vieren’, een lokaal lesprogramma over oorlog en bevrijding voor groep 7 en 8 van alle Tilburgse basisscholen. Het programma omvat een stickerboek met plaatselijke oorlogs- en verzetsverhalen. Ook kunnen scholieren op pad met de Stadsgidserij of door Factorium worden bijgepraat over lokale spotliedjes. Stadsmuseum Tilburg heeft dit lesprogramma ontwikkeld op verzoek van gemeente Tilburg, het Plaatselijk Comité Nationale Herdenking 4 mei Tilburg en het Oranje Comité Tilburg.

Wordt u de nieuwe Marie-Jes?
Wilt u onze nieuwe erfgetuige zijn voor de tweede editie van ‘Wij Herdenken en Vieren’? Of kent u iemand die dit op het lijf geschreven is? Neem dan contact op met projectleider Berny van de Donk (06-37330336 / info@bernyvandedonk.nl).

donderdag 25 oktober 2018

Collectie Caribisch Erfgoed / Fraters van Tilburg weer online

400282 Koninklijk bezoek 1956
Een deel van de collectie Caribisch Erfgoed van de Fraters van Tilburg is digitaal ontsloten via Brabants Erfgoed. Voorheen was de collectie te vinden via de website van Regionaal Archief Tilburg. Stadsmuseum Tilburg heeft echter het beheer van de digitale collectie op zich genomen en ontsluit deze nu via de Brabantse website waar ook andere erfgoedinstellingen hun collecties laten zien.

De Fraters van Tilburg werkten jarenlang in de Cariben waarbij er talloze foto's werden gemaakt in o.a. Curaçao, Bonaire, Suriname, Aruba, Trinidad, Frans- en Brits-Guyana. Deze foto's bevonden zich tot enkele jaren geleden in het archief van het Generalaat van de Fraters. Omdat er in 2011 subsidie beschikbaar was voor het ontsluiten van collecties nam Stadsmuseum Tilburg het initiatief om een deel openbaar te maken. Het leidde tot een digitaliseringsoperatie van meer dan 10.000 foto's. Hoewel het een niet te veronachtzamen aantal is, is de getoonde collectie 'Caribisch Erfgoed' niet volledig. In het archief van de Fraters van Tilburg bevinden zich in totaal ca. 30.000 analoge foto's.

Wat eveneens onvolledig is, zijn de titels en beschrijvingen van de foto's. Met het invoeren van de gedigitaliseerde objecten is er gekeken naar de opschriften op de voor-  en achterkant. Vaak zijn het aanduidingen die slechts enkele gegevens bevatten, zoals 'Willemstad II, Pietermaai. Openluchtlof. Preek van mgr. Op speelplaats Albertuscollege', met als datering 10-1941; 'Scherpenheuvel. Goud fr. Fidelius, zilver fr. Maximus. Celebrant mgr. Ellis' of 'Vlak voor de ingang van de grot van Hato. Fr. Theodorus Laureijssen, fr. Hadrianus Doorakkers, fr. Gerardus Maj. Spijkers, fr. Ildephonsus Olders, fr. Realino Janssen.'

406405 Harmonie Scherpenheuvel
Voor aanvullingen houdt Stadsmuseum Tilburg zich dan ook van harte aanbevolen. Mochten er herkenbare personen of gelegenheden zijn, dan horen we die graag. Die aanvulling van informatie en het delen van kennis is niet mogelijk wanneer collecties in dozen in archieven zijn opgeslagen. Door ontsluiting via de website Brabants Erfgoed kunnen nu mensen wereldwijd hiervan kennis nemen.

Voor het bekijken van de collectie:
Website Brabants Erfgoed
NB.: door een storing zijn de kleine afbeeldingen wel te zien, maar niet de grotere nadat er op geklikt is. De informatie staat eronder. Mocht u aanvullingen hebben, noteer dan het fotonummer en stuur een mail naar Stadsmuseum Tilburg.

maandag 1 oktober 2018

De Van Spaendoncks in Tilburg

'Een trotse familie,' zo omschreef journalist Joost Goutziers vandaag de Tilburgse Van Spaendoncks die nakomelingen zijn van de beroemde broers Gerard en Corneille van Spaendonck. Onlangs kocht het Rijksmuseum in Amsterdam een bloemrijk stilleven. Tilburg verwierf al in 1916 een floraal werk van Gerard van Spaendonck. Het was de allereerste aankoop voor een toekomstige museale collectie.

Het Tilburgse bloemenschilderij verbeeldt een vaas met bloemen en twee perziken. Het tafereeltje is gesigneerd met ‘G. van Spaendonck. Fc’. Het bleek helaas een vervalsing te zijn, zo werd vastgesteld in 1980 door Margriet van Boven en Sam Segal, de samenstellers van een grote overzichtstentoonstelling over de gebroeders Cornelis en Gerard van Spaendonck in het Noordbrabants Museum in Den Bosch.

Naast het kleine bloemenschilderij bevat de Stadscollectie Tilburg vijf stippelgravures van Gerard van Spaendonck. Tussen 1799 en 1801 gaf de schilder namelijk in eigen beheer 24 stippelgravures uit. Het betreffen: A. ‘Rose à cent feuilles.’ / ‘Rosa centifolia. L.’ B. ‘Neflier cultivé.’ / ‘Mespilus germanica. L.’ C. ‘Pivoine double.’ / ‘Poeonia officinalis. L.’ D. ‘Lilas’ / ‘Syringa vulgaris. L.’ E. ‘Jacinthe double.’ / ‘Hyacinthus orientalis. L.’

Gerard van Spaendonck zelf is in de Tilburgse stadscollectie vertegenwoordigd in twee portretten. Het eerste is een olieverfschilderij door J.F. Hutten die op de achterzijde van het paneel in potlood de tekst schreef: ‘Portrait de G Van Spaendonck / J.F. Hutten d´apres le Portrait / original Peint par G Van / Spaendonck et de David / L´original se trouve à / Tilbourg chez la veuve / Van S
paendonck / au Heuvel’, en in andere (eigentijdse hand): ‘Nicolas Antoine Taunay (?) / 1755-1830’.





Het tweede portret is lithografisch: een borstbeeld naar rechts van Gerard van Spaendonck. Op de linkerrevers de onderscheiding van ‘Chevalier de l’Ordre Royal de la Légion d’Honneur’. De litho is vervaardigd door Langlumer de l’Abbaye naar een tekening van N.H. Jacob naar een schilderij van N.A. Taunay. Het portret is ovaal van vorm.

De oogst in de Tilburgse stadscollectie is niet bijzonder groot qua omvang, maar de stad mag best trots zijn op dit kunstbezit. In het voorjaar van 2019 komt er wederom een overzichtstentoonstelling in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Dan gaan we met zijn allen kijken naar de Van Spaendoncks.


vrijdag 24 augustus 2018

Tussen klooster, Kwetterie en kerk. Nieuw straatevenement in Tilburgse volkswijk

In september presenteren Stichting Straat, Stadsmuseum Tilburg en Factorium Podiumkunsten het evenement Tussen klooster, Kwetterie en kerk. In de wijk Trouwlaan, tussen de Oudedijk, Varkensmarkt, Veestraat, Nieuwstraat en Zeeheldenbuurt vindt een maand lang tal van activiteiten plaats. Daarnaast verschijnt op 1 september ook een boek over de wijk. Het evenement gaat van start op 1 september bij de publicatie van een gelijknamig boek. Op 29 en 30 september is er een spectaculair slotweekend ter afsluiting.

Exposities
Verschillende exposities brengen aspecten van het heden en verleden van de wijk Trouwlaan in beeld. In een foto-expositie in het Stadspark (te zien vanaf de tweede week van september)  zijn de honden te bewonderen die daar worden uitgelaten. Beeldend kunstenaar Pia van den Berg legde ze vast op beeld en zorgde voor de verhalen bij de dieren. Daarnaast verzamelde ze onder andere via Facebook informatie over de vele scholen die in de wijk stonden: een kweekschool, lyceum, basisscholen, kleuterschool, huishoudschool en een mulo. Feitelijk was dit het eerste Tilburgse onderwijsgebied. Op hekken aan de Oudedijk is deze informatie vanaf medio september te bekijken.

Rondleidingen
Tijdens de septembermaand gaan de deuren van het museum van de Zusters van Liefde een paar keer open voor rondleidingen. Dit bezoek geeft een goed beeld van het leven en werk van de zusters, en van de historie van de congregatie. Aanmelden hiervoor is wel verplicht.
Op 2 en 6 september is er de mogelijkheid mee te lopen met een rondleiding langs monumentale stadsbomen in de wijk Trouwlaan. Joost Werkhoven van de Stichting Stadsbomen laat onbekende en zeldzame bomen en struiken zien zoals de vleugelnoot, de judasboom en de pindakaasstruik.

Boek
In het boek Tussen klooster, Kwetterie en kerk, geschreven door Berry van Oudheusden, is de hoofdrol weggelegd voor bewoners van de wijk die hun verhalen en herinneringen wilden delen. Die bewoners stelden veel unieke foto’s beschikbaar, die op veelkleurige wijze het leven in deze roemruchte wijk tonen. Dit boek is voor 10 euro verkrijgbaar bij Gianotten Mutsaers (Emmapassage), Livius de Zevensprong (Nieuwlandstraat) en MFA Zuiderkwartier (Wassenaerlaan).

Slotweekend
Het straatevenement wordt op 29 en 30 september afgesloten met een spectaculair programma. Op diverse locaties worden de historie, de huidige wijkbeleving en bewonersherinneringen verbeeld met dans, muziek, theater, zang, films, huisontmoetingen bij bewoners en andere presentaties. Het programma is samengesteld met Factorium Podiumkunsten, Fontys Hogeschool voor de Kunsten, de Zusters van Liefde en Contour deTwern. Daarnaast doen bewoners, schoolkinderen van De Triangel en verschillende verenigingen uit de wijk mee. Tijdens dit weekend is er een film over de middenstand in de wijk te zien, met veel herinneringen aan vroegere winkels in de wijk. Deze film is gemaakt door de TAS Videoclub Tilburg.

Het evenement staat in de traditie van soortgelijke evenementen waarin o.a. de Goirkestraat, Korvelseweg, Ringbaan, Bredaseweg en Tuinstraat centraal stonden. Het ontleent deze keer zijn titel aan het klooster aan de Oudedijk, de Kwetterie die een lin k heeft met de Veestraat en de Gerardus Majella-kerk in de Wassenaerlaan. Alle praktische informatie is te vinden op de website van Stichting Straat.

woensdag 15 augustus 2018

Vernieuwing website Geheugen van Tilburg

De website Geheugen van Tilburg wordt de komende maanden vernieuwd. Het onderliggende systeem moet vervangen worden, privacygegevens aangepast en de website krijgt een andere uitstraling.

Vormgeving

De vormgeving wordt vernieuwd. Op de nieuwe homepage komt een uitgelicht verhaal. Daarnaast roepen we mensen actief op verhalen te schrijven. Deze tonen we op basis van aanmaakdatum, dus de nieuwste eerst.

Nieuw systeem

Even wat vaktaal: in plaats van een Joomla-systeem komt er een Ginger-systeem onder de website te liggen. Geregistreerde gebruikers voeren wederom verhalen en oproepen in en laten reacties achter. Het systeem biedt zoals gebruikelijk de mogelijkheid om via een URL foto's uit de beeldbank van Regionaal Archief Tilburg in te voeren.

Migratie van verhalen

Alle verhalen, oproepen en gebruikers migreren we naar de nieuwe website. Het gevolg zal wel zijn dat iedere gebruiker een nieuw wachtwoord moet aanmaken. In verband met de AVG (bescherming van privacygegevens) vragen we niet meer naar geboortedata van gebruikers. De links naar foto's blijven intact.

Wijzigingen

Een aantal functies zal wijzigen. Per auteur tonen we de ingezonden verhalen , evenals oproepjes en reacties. De huidige functies om favorieten en aanraders te geven, verwijderen we. Bij het aanmelden van nieuwe gebruikers vragen we niet meer om geboortedatum, noch pasfoto in verband met de wet op privacy.

Testen

Een nieuwe website wordt altijd getest. We stellen het op prijs als er een aantal verhalenvertellers of lezers van het Geheugen van Tilburg ons willen helpen . Wie daartoe bereid is, stuurt een mail naar petra.robben@stadsmuseumtilburg.nl.

Planning

De komende maanden werken we achter de schermen aan een restyling van deze website. Via deze site en het Geheugen van Tilburg houden we de gebruikers én de lezers op de hoogte.