maandag 1 oktober 2018

De Van Spaendoncks in Tilburg

'Een trotse familie,' zo omschreef journalist Joost Goutziers vandaag de Tilburgse Van Spaendoncks die nakomelingen zijn van de beroemde broers Gerard en Corneille van Spaendonck. Onlangs kocht het Rijksmuseum in Amsterdam een bloemrijk stilleven. Tilburg verwierf al in 1916 een floraal werk van Gerard van Spaendonck. Het was de allereerste aankoop voor een toekomstige museale collectie.

Het Tilburgse bloemenschilderij verbeeldt een vaas met bloemen en twee perziken. Het tafereeltje is gesigneerd met ‘G. van Spaendonck. Fc’. Het bleek helaas een vervalsing te zijn, zo werd vastgesteld in 1980 door Margriet van Boven en Sam Segal, de samenstellers van een grote overzichtstentoonstelling over de gebroeders Cornelis en Gerard van Spaendonck in het Noordbrabants Museum in Den Bosch.

Naast het kleine bloemenschilderij bevat de Stadscollectie Tilburg vijf stippelgravures van Gerard van Spaendonck. Tussen 1799 en 1801 gaf de schilder namelijk in eigen beheer 24 stippelgravures uit. Het betreffen: A. ‘Rose à cent feuilles.’ / ‘Rosa centifolia. L.’ B. ‘Neflier cultivé.’ / ‘Mespilus germanica. L.’ C. ‘Pivoine double.’ / ‘Poeonia officinalis. L.’ D. ‘Lilas’ / ‘Syringa vulgaris. L.’ E. ‘Jacinthe double.’ / ‘Hyacinthus orientalis. L.’

Gerard van Spaendonck zelf is in de Tilburgse stadscollectie vertegenwoordigd in twee portretten. Het eerste is een olieverfschilderij door J.F. Hutten die op de achterzijde van het paneel in potlood de tekst schreef: ‘Portrait de G Van Spaendonck / J.F. Hutten d´apres le Portrait / original Peint par G Van / Spaendonck et de David / L´original se trouve à / Tilbourg chez la veuve / Van S
paendonck / au Heuvel’, en in andere (eigentijdse hand): ‘Nicolas Antoine Taunay (?) / 1755-1830’.





Het tweede portret is lithografisch: een borstbeeld naar rechts van Gerard van Spaendonck. Op de linkerrevers de onderscheiding van ‘Chevalier de l’Ordre Royal de la Légion d’Honneur’. De litho is vervaardigd door Langlumer de l’Abbaye naar een tekening van N.H. Jacob naar een schilderij van N.A. Taunay. Het portret is ovaal van vorm.

De oogst in de Tilburgse stadscollectie is niet bijzonder groot qua omvang, maar de stad mag best trots zijn op dit kunstbezit. In het voorjaar van 2019 komt er wederom een overzichtstentoonstelling in het Noordbrabants Museum in Den Bosch. Dan gaan we met zijn allen kijken naar de Van Spaendoncks.


vrijdag 24 augustus 2018

Tussen klooster, Kwetterie en kerk. Nieuw straatevenement in Tilburgse volkswijk

In september presenteren Stichting Straat, Stadsmuseum Tilburg en Factorium Podiumkunsten het evenement Tussen klooster, Kwetterie en kerk. In de wijk Trouwlaan, tussen de Oudedijk, Varkensmarkt, Veestraat, Nieuwstraat en Zeeheldenbuurt vindt een maand lang tal van activiteiten plaats. Daarnaast verschijnt op 1 september ook een boek over de wijk. Het evenement gaat van start op 1 september bij de publicatie van een gelijknamig boek. Op 29 en 30 september is er een spectaculair slotweekend ter afsluiting.

Exposities
Verschillende exposities brengen aspecten van het heden en verleden van de wijk Trouwlaan in beeld. In een foto-expositie in het Stadspark (te zien vanaf de tweede week van september)  zijn de honden te bewonderen die daar worden uitgelaten. Beeldend kunstenaar Pia van den Berg legde ze vast op beeld en zorgde voor de verhalen bij de dieren. Daarnaast verzamelde ze onder andere via Facebook informatie over de vele scholen die in de wijk stonden: een kweekschool, lyceum, basisscholen, kleuterschool, huishoudschool en een mulo. Feitelijk was dit het eerste Tilburgse onderwijsgebied. Op hekken aan de Oudedijk is deze informatie vanaf medio september te bekijken.

Rondleidingen
Tijdens de septembermaand gaan de deuren van het museum van de Zusters van Liefde een paar keer open voor rondleidingen. Dit bezoek geeft een goed beeld van het leven en werk van de zusters, en van de historie van de congregatie. Aanmelden hiervoor is wel verplicht.
Op 2 en 6 september is er de mogelijkheid mee te lopen met een rondleiding langs monumentale stadsbomen in de wijk Trouwlaan. Joost Werkhoven van de Stichting Stadsbomen laat onbekende en zeldzame bomen en struiken zien zoals de vleugelnoot, de judasboom en de pindakaasstruik.

Boek
In het boek Tussen klooster, Kwetterie en kerk, geschreven door Berry van Oudheusden, is de hoofdrol weggelegd voor bewoners van de wijk die hun verhalen en herinneringen wilden delen. Die bewoners stelden veel unieke foto’s beschikbaar, die op veelkleurige wijze het leven in deze roemruchte wijk tonen. Dit boek is voor 10 euro verkrijgbaar bij Gianotten Mutsaers (Emmapassage), Livius de Zevensprong (Nieuwlandstraat) en MFA Zuiderkwartier (Wassenaerlaan).

Slotweekend
Het straatevenement wordt op 29 en 30 september afgesloten met een spectaculair programma. Op diverse locaties worden de historie, de huidige wijkbeleving en bewonersherinneringen verbeeld met dans, muziek, theater, zang, films, huisontmoetingen bij bewoners en andere presentaties. Het programma is samengesteld met Factorium Podiumkunsten, Fontys Hogeschool voor de Kunsten, de Zusters van Liefde en Contour deTwern. Daarnaast doen bewoners, schoolkinderen van De Triangel en verschillende verenigingen uit de wijk mee. Tijdens dit weekend is er een film over de middenstand in de wijk te zien, met veel herinneringen aan vroegere winkels in de wijk. Deze film is gemaakt door de TAS Videoclub Tilburg.

Het evenement staat in de traditie van soortgelijke evenementen waarin o.a. de Goirkestraat, Korvelseweg, Ringbaan, Bredaseweg en Tuinstraat centraal stonden. Het ontleent deze keer zijn titel aan het klooster aan de Oudedijk, de Kwetterie die een lin k heeft met de Veestraat en de Gerardus Majella-kerk in de Wassenaerlaan. Alle praktische informatie is te vinden op de website van Stichting Straat.

woensdag 15 augustus 2018

Vernieuwing website Geheugen van Tilburg

De website Geheugen van Tilburg wordt de komende maanden vernieuwd. Het onderliggende systeem moet vervangen worden, privacygegevens aangepast en de website krijgt een andere uitstraling.

Vormgeving

De vormgeving wordt vernieuwd. Op de nieuwe homepage komt een uitgelicht verhaal. Daarnaast roepen we mensen actief op verhalen te schrijven. Deze tonen we op basis van aanmaakdatum, dus de nieuwste eerst.

Nieuw systeem

Even wat vaktaal: in plaats van een Joomla-systeem komt er een Ginger-systeem onder de website te liggen. Geregistreerde gebruikers voeren wederom verhalen en oproepen in en laten reacties achter. Het systeem biedt zoals gebruikelijk de mogelijkheid om via een URL foto's uit de beeldbank van Regionaal Archief Tilburg in te voeren.

Migratie van verhalen

Alle verhalen, oproepen en gebruikers migreren we naar de nieuwe website. Het gevolg zal wel zijn dat iedere gebruiker een nieuw wachtwoord moet aanmaken. In verband met de AVG (bescherming van privacygegevens) vragen we niet meer naar geboortedata van gebruikers. De links naar foto's blijven intact.

Wijzigingen

Een aantal functies zal wijzigen. Per auteur tonen we de ingezonden verhalen , evenals oproepjes en reacties. De huidige functies om favorieten en aanraders te geven, verwijderen we. Bij het aanmelden van nieuwe gebruikers vragen we niet meer om geboortedatum, noch pasfoto in verband met de wet op privacy.

Testen

Een nieuwe website wordt altijd getest. We stellen het op prijs als er een aantal verhalenvertellers of lezers van het Geheugen van Tilburg ons willen helpen . Wie daartoe bereid is, stuurt een mail naar petra.robben@stadsmuseumtilburg.nl.

Planning

De komende maanden werken we achter de schermen aan een restyling van deze website. Via deze site en het Geheugen van Tilburg houden we de gebruikers én de lezers op de hoogte.

zaterdag 28 juli 2018

Parkexpositie: Tilburgse honden op de foto

Woon je in een van deze straten
en heb je een hond?
Laat jij je hond uit in het Stadspark aan de Oudedijk? Mogen we dan een portret maken van je hond?

Er wonen veel honden in het gebied tussen klooster, Kwetterie en kerk in Tilburg. In het Stadspark aan de Oudedijk mogen zij ’s morgens en ’s avonds een rondje rennen en spelen met andere honden. Gesignaleerd zijn al labradors, teckels, poedels en Rottweilers. De viervoeters komen er niet alleen, maar onder begeleiding van hun trouwe baasjes die woonachtig zijn in onder andere de Veestraat, de Van Doorenstraat, de Varkensmarkt of de Wassenaerlaan.

Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg zijn nieuwsgierig naar de honden en hun baasjes die in de buurt rondom bovengenoemde straten wonen. In plaats van dat de bewoners op de foto gaan, zijn het deze keer de honden die een portret krijgen. Aan hun baasjes wordt gevraagd waar ze wonen, welke straten zij het liefst bewandelen en wat er zo prettig is aan de wijk. Op die manier wordt inzicht gekregen in de aard van het woongebied.

De foto’s van de honden evenals hun gegevens komen gedurende de maand september in het

Stuur een mail!
Stadspark te staan. Zowel de hondenbezitters als overige wijk- of (en) stadsbewoners kunnen zien welke honden er wonen in het gebied tussen klooster, Kwetterie en de kerk.

Wil jij jouw hond laten portretteren en vertellen wat er zo fijn is aan je buurt? Stuur dan een mail naar Pia van den Berg.

Parkexpositie Hondenportret is een onderdeel van het evenement Tussen klooster, Kwetterie en kerk dat Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg organiseren in de maand september 2018.

maandag 23 juli 2018

Klassenfoto jongensklas
De Pedagogische Academie, de Theresiaschool aan de Oudedijk, de meisjes- en de jongensschool aan de Wassenaerlaan en de huidige basisschool De Triangel, ze zijn alle gelegen in het gebied tussen klooster, Kwetterie en kerk. Kinderen uit dit gebied gingen naar drie verschillende scholen wat onder andere te maken had met de grillige parochiegrenzen.

Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg deden onderzoek naar de verhalen over de scholen en legden deze vast in een boek en een straatexpositie. Gedurende de eerste helft van september zijn deze herinneringen aan het onderwijs te lezen en bekijken op een straatexpositie aan de Oudedijk, daar waar het onderwijs met de Zusters van Liefde begon en de eerste onderwijsstraat van Tilburg gesitueerd was.

Deze straatexpositie is een onderdeel van het evenement Tussen klooster, Kwetterie en kerk, georganiseerd door Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg

Locatie:      Oudedijk
Wanneer:    1 september tot en met 16 september 2018

woensdag 18 juli 2018

September: Tussen klooster, Kwetterie en kerk


Vanaf 2017 heeft Stadsmuseum Tilburg in Stichting Straat een structurele samenwerkingspartner gevonden om nieuwe stadsomgevingen te onderzoeken op het gebied van erfgoed en identiteit. Bewoners worden bevraagd om verhalen te vertellen over het verleden en het heden, maar ook met het oog op de toekomst van de straat.

Van 1 tot en met 30 september 2018 trekken Stichting Straat en Stadsmuseum Tilburg richting de omgeving Oudedijk (klooster en stadspark), Varkensmarkt, Veestraat, Nieuwstraat en de zeeheldenbuurt. De eerste opgave was het ‘vangen’ van verhalen van bewoners, die vervolgens als inspiratie fungeerden voor de activiteiten.

Ondertussen zijn er diverse producties in de maak, zoals een boek, een straatexpositie over de eerste onderwijsstraat van Tilburg, een parkexpositie over honden en hun baasjes en zijn oud bewoners bevraagd op hun herinneringen aan winkels en middenstand. Tijdens de slotmanifestatie in het laatste weekend van september is er dans, theater, muziek en zijn er rondleidingen gepland.
In de uitvoeringsfase treedt Factorium Podiumkunsten als partner op. Daarnaast is er samengewerkt met uiteraard de bewoners, Fontys Hogeschool voor de Kunsten, Stadsgidserij Tilburg, TAS Videoclub, natuurgidsen, architecten, historisch onderzoekers Berry van Oudheusden en Pia van den Berg!
Tussen klooster, Kwetterie en kerk vindt plaats in de maand september. Kijk hier voor de volledige agenda.
 

 

woensdag 11 juli 2018

IM Anton van de Wiel: verhalenverteller Geheugen van Tilburg

Profielfoto Geheugen van Tilburg
Op 30 juni 2018 is Anton van de Wiel op 89-jarige leeftijd overleden. Anton werd geboren in Tilburg, woonde in Berkel-Enschot en overleed in Udenhout na een val op een stralende dag, zo lezen we in het overlijdensbericht. 
Dankzij zijn schrijftalent en vele verhalen is Anton van de Wiel verankerd in het Geheugen van Tilburg. Hij schreef maar liefst 194 verhalen onder andere over het onderwijs, zijn professie. 'Tilburg heeft meerdere zaken om trots op te zijn. En ik wil de rest niet afkammen, maar dat één van die pronkstukken hier de status van Tilburg Onderwijsstad is, dat is zeker.' Toen de Katholieke Leergangen 100 jaar bestonden, voelde Van de Wiel zich als 'oud-medewerker' verschuldigd daarover het verhaal Honderd jaar Katholieke Leergangen Tilburg te plaatsen.
Een tweede geliefd onderwerp van Anton van de Wiel was het Tilburgse ofwel het Hasseltse dialect. 'Ze spraken Hasselts, dat is weer iets anders dan Tilburgs. Met heel lange klinkers (aachtentaagentig) en klankveranderingen (zes is zis, dertig is dartig, enzovoort). Van de Tilburgse dialecten heeft, denk ik, het Hasselts het dichtst bij het Unents gestaan.'
Overlijdensadvertentie
Brabants Dagblad
Anton schreef over het 'stads meej Haajkaants' en grappig is de anekdote over de Tilburgse diksjenèèr: Sjaantje: "Moeder, maak munne diksjenèèr mee nor school nemen. De Moeder, druk rammelend mee lepels, verketten, eetgerei op den aanrecht, kortaf :"Ge gaot mar te voet......Dè moessen wij vruger ook !"
Toen Anton zijn honderdste bijdrage leverde aan het geheugen schreef hij voor de gelegenheid een verhaal 'Nummer honderd'. Naast dat hij daarin zijn mede-vrijwilligers van Regionaal Archief Tilburg met namen noemt, refereerde hij ook aan zijn vrouw Marieke. Toen ze 80 jaar werd schreef hij een verhaal over een bijzondere Tilburgse Marieke Valkenaars.
In zijn verhaal over Marieke schrijft Anton over het moment dat hij bij Petrus aan de hemelpoort staat: En als ik straks ook die kanten op moet (want ik word lang geen 100) zal, zo stel ik me voor, Sint Petrus naar me toekomen mee z'n opschrijfbuukske, vur den intake. En dan klinkt er, vanuit de half geopende tussendeur, waarachter de eigenlijke hemel begint, de stem van Sint Jozef (die ken ik, hij was toch mee 't Kiendje in Enschot), die roept: "Petrus, diejen meens, dè is den diejen van Mariet Valk. Lot die mar deur !"
Anton, je verhalen staan in het Geheugen van Tilburg gegrift. Dank je wel daarvoor. Voor wie alle 194 verhalen van Anton van de Wiel wil lezen .... Lees meer.