donderdag 23 februari 2017

Lezing: Winkelen en wonen in de Heuvelstraat in de jaren 1950


Tilburg – De Bibliotheek Tilburg Centrum organiseert in samenwerking met Stadsmuseum Tilburg op donderdag 2 maart om 19.30 uur een lezing over ‘Winkelen en wonen in de Heuvelstraat in de jaren ’50’.
 Deze lezing wordt verzorgd door Jan van Oevelen, maker van het boek Heuvelstraat in Beeld. Plaatsen dienen tevoren te worden gereserveerd bij de Bibliotheek Tilburg Centrum.

Inwoners van Tilburg bouwen in de Bibliotheek Tilburg Centrum gezamenlijk aan een maquette van de stad zoals die eruit zag in de jaren ’50 van de vorige eeuw. Jan van Oevelen fotografeerde een jaar lang winkels en panden in de Tilburgse Heuvelstraat. Maar hoe zag die er uit in 1955? Wat voor bestemming hadden de panden in de Heuvelstraat toen? Was het een woonhuis, een fabriek, een kerk of een winkel? In 1950, was toen de Tilburgse Heuvelstraat er al? Jazeker wel, volgens Jan van Oevelen. Op de historie van de panden in de Heuvelstraat wordt tijdens de lezing door Jan van Oevelen nader ingegaan. Na de lezing kan de Tilburg Maquette worden bezocht waar Stadsmuseum Tilburg en de maquettebouwers aanwezig zijn om vragen te beantwoorden.

Foto Jan van Oevelen
De lezing vindt plaats op 2 maart van 19.30 tot 20.30 uur in de Theaterzaal van de Bibliotheek Tilburg Centrum. Vanaf 19.00 uur staat een kopje koffie/thee klaar. De lezing is gratis voor leden van de Bibliotheek. Niet-leden betalen 3 euro p.p. Reserveren kan telefonisch via 013-4648513, per mail via ticketsbtc@bibliotheekmb.nl of persoonlijk bij de informatiebalie van de Bibliotheek Tilburg Centrum.

De Bibliotheek Midden-Brabant

De Bibliotheek Midden-Brabant is met 16 vestigingen de grootste culturele instelling in haar werkgebied: de gemeenten Tilburg, Loon op Zand, Oisterwijk, Goirle, Hilvarenbeek en Waalwijk. Bibliotheek Midden-Brabant heeft circa 165 medewerkers die per jaar 1,5 miljoen bezoekers ontvangen en 3 miljoen uitleningen realiseren. Als openbare bibliotheek voorzien wij 337.000 mensen van informatie, educatie en cultuur.

maandag 20 februari 2017

Saskia Dellevoet versterkt community Maquette Tilburg

Per februari heeft Stadsmuseum Tilburg Saskia Dellevoet aangenomen om de Tilburg Maquette te coördineren en te realiseren. Saskia neemt daarmee de taak over van Petra Robben.

Het is de bedoeling dat de maquette eind juli gepresenteerd wordt.
Als cultureel ondernemer bij Hocus-Pocus-Focus heeft Saskia diverse community-art projecten opgezet, begeleid en gecoördineerd. Bijvoorbeeld BLAUW TILBURG  … kunst in de voetsporen van de waterlopen. In drie Tilburgse wijken, is op een ‘blauwslootlocatie’ per wijk met meer dan 250 mensen een  kunstwerk bedacht, gemaakt, gedeeld en gevierd. een huidig project van Saskia is KASTEEL013, het verdwenen Kasteel van Tilburg, vroeger, nu en in de toekomst. Dat zet Dellevoet op 21 april met zoveel mogelijk wijkbewoners en organisaties met kunst en cultuur op de kaart. Tilburg / De Hasselt zal weten dat er ooit een kasteel in de wijk heeft gestaan! Naast het project KASTEEL013 gaat Saskia nu helpen de Maquette Tilburg te  realiseren. De ervaring en expertise bij genoemde projecten, komt namelijk goed van pas bij de realisering van het omvangrijke project. Mensen enthousiasmeren, samen brengen, samen maken, communiceren via digitale media, dat is haar passie.

Aanpak 
Hoe pakt de nieuwe projectleider het aan? “Eerst doe ik een proces- en productanalyse. Hoeveel kavels/ gebouwen zijn  onderzocht/ moeten nog onderzocht worden? Hoe? Hoe is dat vastgelegd? Hoeveel tijd kost dat? Hoeveel tijd kost vervolgens het bouwen? Op basis daarvan maak ik een globale rekensom. Kortom: hoeveel helpende handen zijn er nodig de maquette in juli gerealiseerd te hebben? Er zijn ook bijzondere gebouwen zoals kerken en fabrieken. Die in miniatuur nabouwen met hout, is specialistenwerk voor mensen passie en geduld. Op dit moment werkt daar 1 persoon aan. Ik kan me voorstellen dat er in (omgeving) Tilburg meer mensen zijn die dit kunnen en leuk vinden. De kunst is ze te vinden en ze te verbinden aan dit toffe project. Communities zitten ook op scholen, in wijkcentra, enz. Voor mij is de uitdaging dat ik normaal enkele maanden uittrek voor het opzetten/ vinden van een community. Die tijd is er nu niet.”

Vrijwilligers met passie
Voor vrijwilligers die aan de maquette werken, gaat de druk niet omhoog. Dellevoet: “Het moet leuk blijven, het is vrijwilligerswerk voor mensen met een passie voor Tilburg of maquette bouwen. En die passie hebben de vrijwilligers. Je moet ze koesteren, niet onder druk zetten. Wat ik zelf erg leuk vindt: ik kijk iedere keer anders naar de stad waar ik woon en werk. Ik had al passie voor Tilburg en door dit project nog meer.”

Gezocht: onderzoekers en bouwers
Op dit moment zijn er vooral onderzoekers nodig. Wat zij doen, gaat vooraf aan het bouwen van de maquette. Zoeken via BAG-viewer (kadaster); het archief; google streetview; vastleggen welk type huizen er in 1954 stonden. Onderzoekers moeten bouwers steeds een stapje voor blijven, zodat die aan het werk kunnen blijven. Dat werk is thuis te doen, in de bibliotheek of in het Regionaal Archief Tilburg. Als er meer onderzoekers zijn, zijn er ook meer bouwers nodig.

Meedoen? Neem contact op met Stadsmuseum Tilburg, of kom kijken in Bibliotheek Midden-Brabant (Koningsplein). Daar werkt Saskia Dellevoet met de vrijwilligers bijna elke middag aan de maquette.

donderdag 16 februari 2017

10 dagen op pad voor de koning

Ontwerp Sander Neijnens en Ivo van Leeuwen in de reeks TilburgsAns
Erfgoedinstellingen in de stad hebben zich verenigd en komen in de tien dagen voorafgaand aan Koningsdag met een vorstelijk programma. Elke dag is er op een andere plek in Tilburg een activiteit, waarin de band van Tilburg met het Koninklijk Huis centraal staat. Zo trek je in een huifkar door Koningshoeven, luister je naar verhalen over koninklijke bomen, wordt de Lanciersprijs in een bouwwerk van Koning Willem II uitgereikt, klinken er liederen over de voetbalclub Willem II en eet je onderweg een vorstenbroodje. De Tilburgse erfgoedpartners hebben de wens om jaarlijks in deze gezamenlijkheid een erfgoedactiviteit te ontwikkelen. Stadsmuseum Tilburg is de kartrekker van dit initiatief.

Vanaf 18 april tot aan Koningsdag gaan we ‘10 dagen op pad voor de koning’. De keuze voor de 18e  april is er niet voor niets; op die dag werd in 1809 het dorp Tilburg tot stad verheven. De Koning van Holland van destijds, Lodewijk Napoleon, waardeerde de Tilburgse nijverheid en de groei van de stad.

‘10 dagen op pad voor de koning’ bevat diverse onderdelen zoals activiteiten rondom het niet-koninklijke KASTEEL013, de uitreiking van een prijs voor historisch onderzoek in de Lancierskazerne, een koningskwis, wandelingen en fietstochten langs koninklijke herdenkingstekens en oranjebomen, verhalen en een expositie over koninklijke verzamelingen, Kessels als koninklijke ondernemer, en samenzang in Tilburgs dialect over koning en voetbalclub Willem II. Voor leerlingen van de Tilburgse basisscholen heeft Stadsmuseum Tilburg de ambitie om een koninklijk stickerboek (à la de ‘voetbalplaatjes’) uit te brengen. Een opmerkelijk element daarin zijn de Gouden Stickers, waarvoor de eerlijke vinders een speciale prijs kunnen winnen! En passant maakt een nieuwe generatie aldus kennis met het belang van erfgoed en de in onze stad actieve organisaties op dit vlak.

Elk onderdeel uit het programma ‘10 dagen op pad voor de koning’ speelt zich af op een andere locatie en voor een divers publiek. Zo wordt de koningskwis aangeboden aan dertigers, veertigers en ouderen, is het project KASTEEL013 gericht op buurt- en wijkbewoners van de Hasselt, kunnen de Tilburgers zelf hun koninklijke verzamelingen laten zien en is het stickerboek beschikbaar voor kinderen uit alle wijken van de stad. Het gehele tiendaagse erfgoedprogramma bereikt op deze manier een breed publiek.

Na de ‘10 dagen op pad voor de koning’ is er een start gemaakt met een activiteitenprogramma dat de Tilburgse erfgoedpartners samen ontwikkelen. Het programma dient als blauwdruk voor vervolgactiviteiten in 2018 en de jaren erna.

Deelnemende erfgoedpartners
-    De Bibliotheek Midden-Brabant
-    donk.bouwen met verhalen
-    Gert Brunink, Stadsbioloog
-    Heemkundekring Tilburg
-    KASTEEL013
-    Kessels Muziek Instrumenten Tilburg
-    Regionaal Archief Tilburg
-    Stadschroniqueur Berny van de Donk
-    Stadsgidserij Tilburg
-    Stadsmuseum Tilburg
-    Stichting Stadsbomen
-    Stichting Tilburgse Taol
-    Werkgroep De Torenklok

vrijdag 10 februari 2017

Veertig jaar vrouwenemancipatie in Tilburg

Affiche in tentoonstelling 'Feniks 40 jaar!'
Identiteit en emancipatie liggen dicht bij elkaar. In een emancipatiebeweging pleiten personen en groepen voor onder andere zelfstandigheid, een eigen gezicht of een positie in de (stedelijke) samenleving; wellicht samen te vatten in het complexe begrip 'identiteit'.

De stad Tilburg blijkt zich nu landelijk te kunnen onderscheiden met het langstdurende vrouwenhuis in Nederland, zo werd gesteld tijdens de opening van de tentoonstelling Feniks 40 jaar! in De Bibliotheek Tilburg Centrum. Vanaf 1975 wordt het Jaar van de Vrouw gevierd, en tegelijkertijd startten er destijds in Tilburg diverse activiteiten.

Het begon met Vrouwenkaffee De Spinster aan de Korte Tuinstraat. De naam spinster werd onder andere gekozen vanwege het textielverleden van de stad. In een vroeg nummer van de Tilburgse Vrouwenkrant werd gesproken over ekonomies en emotioneel zelfstandige vrouwen en de Tilburgse vrouwen organiseerden films, lezingen met gastspreeksters, aktiviteiten en kursussen.

Deze historische identiteit ontwikkelde zich tot een hedendaagse manifeste rol in de samenleving. Feniks beschouwt zichzelf als doorstart van het vroegere Vrouwencentrum in Tilburg en noemt zich vandaag de dag een trots Emancipatie Expertise Centrum. Zo pleit Feniks nog steeds voor een leven in eigen hand, en organiseert activiteiten als Opkomen voor jezelf, Uitkomen met inkomen en Educatie voor vrouwen met ambitie (EVA).

Directeur van Feniks, Gerda de Vries, opent de tentoonstelling
Maar hoe verloopt veertig jaar later het emancipatieproces in Nederland en in Tilburg? Volgens sommigen gaat het te langzaam, terwijl anderen vinden dat het emancipatieproces zich al heeft voltrokken. Volgens Jet Bussemaker is de emancipatie nog lang niet klaar, en de hedendaagse Trumpiaanse ontwikkelingen in Amerika bewijzen eveneens het tegendeel.

Feniks en De Bibliotheek Tilburg Centrum organiseren dinsdag 21 februari 2017 een thema-avond. Gelegenheid voor alle Tilburgse mannen en vrouwen om kennis te nemen van deze actieve vrouwenbeweging, die al veertig jaar lang een bijdrage levert aan een daadkrachtige, voor zichzelf opkomende groepering in de stad.

Mooi, deze expositie, die door Laurens Kleintjes is ontwikkeld. Het is een fraai overzicht van een maatschappelijke beweging in de stad Tilburg. Het behoort enerzijds tot het erfgoed van de stad, maar stemt evenzo tot nadenken over emancipatie en identiteiten in een grootstedelijke samenleving zoals Tilburg dat is.

maandag 6 februari 2017

De Telegraaf: 'Liefde voor de stad versterkt door Tilburg-Maquette'





Vrijdagochtend was de (digitale) Telegraaf aanwezig bij de Tilburg-Maquette in De Bibliotheek Tilburg Centrum. Bekijk hier het filmpje: Filmpje op De Telegraaf

dinsdag 31 januari 2017

Tilburg Maquette 1955. Stad van kerken en fabrieken?

Krelis Swaans met Goirkese kerk. Foto Maria van der Heyden

'Stad van kerken en fabrieken,' zo markeerden we als Stadsmuseum Tilburg de maquette die Ruud Cleverens zou gaan bouwen. Het was 2015 en we waren ervan overtuigd dat het stadsleven voornamelijk werd bepaald door het dominante Rooms-katholicisme en de evenzo aanwezige textielnijverheid.

Donderdag 2 februari as. geven Petra Robben, projectleider Stadsmuseum Tilburg, en Krelis Swaans, een van de MaquetteMakers, een korte lezing over kerken in de jaren 1950. Als eerste zal Petra Robben laten zien hoe de plattegrond van 1955 eruit zag, welke beelden we hebben bij de uitdrukking 'stad van kerken en fabrieken', en vervolgens welke kerken er stonden tot aan het midden van de 20e eeuw. Vooral in de jaren 1920 en 1930 kwam er een aantal kerken bij. Hoe beeldbepalend waren die voor de skyline van de stad? Die jaren waren immers toch ook van de vernieuwing en het modernisme? Na deze uiteenzetting van ca. 30 minuten zal Krelis Swaans laten zien welke kerkjes hij bouwde op een schaal van 1:1.000. Bij het maken daarvan stuitte hij op het verhaal van de doop- en de rouwkapellen, die in verbinding staan met de buitenzijde van de kerk. Extra aanbouw was nodig, omdat de ongedoopte kinderen nog niet in een gewijde kerk mochten komen.

Hasseltse kerk. Foto Maria van der Heyden
Na de lezing kan het publiek vragen stellen, en daarna een kijkje nemen bij de maquette. Er is een actieve groep MaquetteMakers die iedere middag aanwezig is om de stad op kleine schaal vorm te geven. Doordat zij intensief, bij elk bebouwd stukje grond zich moeten afvragen hoe het gebouw eruit zag, ontstaan er inzichten onder andere ten aanzien van het uiterlijk van de kerken. We gaan erover horen as donderdag bij De Bibliotheek Midden-Brabant. De lezing is van 19.30 tot 21.00 uur in de Theaterzaal van de Bibliotheek Tilburg Centrum en is gratis voor leden van de Bibliotheek. Niet-leden betalen 3 euro. Geïnteresseerden dienen van te voren te reserveren, telefonisch via 013-4648513, per mail  of persoonlijk bij de informatiebalie van de Bibliotheek Tilburg Centrum.

donderdag 19 januari 2017

Kunstenaar Tessa zoekt Tilburgse nop- en stopster Theresia


‘Gevonden voorwerpen / Voorwerpen gevonden’, zo luidt de titel van een tweeledige expositie die in het voorjaar van 2017 gaat plaatsvinden bij het Bkkc en De Bibliotheek Tilburg Centrum in Tilburg. Beeldend kunstenaars gingen op zoek naar bronnen in het Regionaal Archief Tilburg, Stadsmuseum Tilburg en bij het TextielMuseum. Aan die 'gevonden voorwerpen' geven de kunstenaars een nieuwe betekenis of interpretatie. 

Een van de kunstenaars is Tessa van Helden. Zij is vierdejaars studente aan de Fontys Academie voor Beeldende Kunst en Vorming. Tessa liet zich inspireren door de Tilburgse textielgeschiedenis en de verhalen van leerlingen die op de Textielschool zaten. In de collectie van het TextielMuseum vond Tessa een oorkonde van Theresia Huijbregts, en diverse nop- en stopboeken.

De deelexpositie ‘Voorwerpen gevonden’ vindt van 12 maart t/m 30 april plaats  in de bibliotheek aan het Koningsplein. Daarvoor is Tessa op zoek naar informatie over Theresia L.J.H. Huijbregts, geboren op 3 november 1944 te Tilburg. Graag zou zij  in contact willen komen met deze voormalige leerling van de R.K. Lagere Textieldagschool.

Het project ‘Gevonden voorwerpen / Voorwerpen gevonden’ is gebaseerd op een samenwerkingsverband van Bkkc, Kunstbalie en Bibliotheek Midden-Brabant. Stadsmuseum Tilburg en Regionaal Archief Tilburg haakten tijdens dit project aan.

Wie informatie heeft over Theresia Huijbregts kan via de mail contact opnemen met Tessa van Helden